الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٦٤

اسم مفعول

مدحرج ( يكمرد غلطاننده ) اسم فاعل .

و مدحرج ( يكمرد غلطيده‌شده ) اسم مفعول .

مستخرج ( يكمرد بيرون‌آورنده ) اسم فاعل .

و مستخرج ( يكمرد بيرون‌آورده‌شده ) اسم مفعول .

و گاهى در برخى از موارد لفظ اسم فاعل با اسم مفعول مساوى است ولى در تقدير باهم اختلاف دارند مانند الفاظ :

محابّ ( يكمرد دوست‌دارنده و دوست‌داشته‌شده ) .

و متحابّ ( يكمرد دوست‌دارنده و دوست‌داشته‌شده ) .

مختار ( يكمرد برگزيننده و برگزيده‌شده ) .

و مضطرّ ( يكمرد بىچاره ) .

و معتدّ ( يكمرد دشمنىكننده و مورد دشمنى واقع‌شده ) .

و منصبّ ( يكمرد ريخته‌گر ) .

و منصبّ فيه ( ريخته‌شده در آن ) .

و منجاب ( يكمرد ظاهر و آشكار ) .

و منجاب عنه ( پرده برداشته‌شده ) .

شرح

فالضّابطة فيه : ضمير در « فيه » به مازاد على الثّلاثة راجع است .

فى مضارعه : ضمير در « مضارعه » به مازاد على الثّلاثة برمىگردد .

ما قبل آخره : ضمير در « آخره » به مضارع برمىگردد .

و تفتحه فى اسم المفعول : ضمير در « تفتحه » به ما قبل آخر برمىگردد .

كمحابّ : در تقدير اسم فاعلش « محابب » و اسم مفعولش « محابب » مىباشد .

و متحابّ : در تقدير اسم فاعلش « متحابب » و اسم مفعولش