الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٦١

اسم مفعول

شرح

اسم فاعل عبارتست از اسمى كه بر كننده كارى دلالت كند و آن از ثلاثى مجرّد غالبا بر وزن فاعل مىآيد مانند :

ناصر ( يكمرد يارىكننده ) و ضارب ( يكمرد زننده ) .

و آن داراى شش صيغه است ، سه تا مذكّر و سه تا مؤنّث به اين شرح :

ناصر يكمرد يارىكننده

ناصران دو مرد يارىكننده

ناصرون مردان يارىكننده

ناصرة يكزن يارىكننده

ناصرتان دو زن يارىكننده

ناصرات زنان يارىكننده

متن : و اسم المفعول منه على مفعول ، تقول :

منصور ، منصوران منصورون ، منصورة ، منصورتان ، منصورات و مناصر .

و تقول :

ممروربه ، ممروربهما ، ممروربهم ، ممروربها ، ممروربهما ، ممروربهنّ فتثنّي و تجمع و تذكّر و تؤنّث الضّمير فيما يتعدّى به حرف الجرّ لا اسم المفعول .

ترجمه :

و اسم مفعول از ثلاثى مجرّد بر وزن مفعول مىآيد چنانچه مىگوئى :

منصور يكمرد يارىشده