الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٥٢

تنبيه

نارا تلظّى : آيه ( 14 ) از سوره اللّيل .

و تنزّل الملائكة : آيه ( 4 ) از سوره قدر .

متن : و متى كان فاء « افتعل » صادا او ضادا او طاءا او ظاءا قلبت تائه طاء ، تقول في افتعل من الصّلح ، اصطلح و من الضّرب ، اضطرب و من الطّرد ، اطّرد و من الظّلم ، اضطلم .

و كذلك جميع تصرّفاته نحو : يصطلح فهو مصطلح و ذاك مصطلح ، اصطلح ، لا يصطلح .

و متى كان فاء « افتعل » دالا او ذالا او زاء قلبت تائه دالا و تقول فى « افتعل » من الدّرء و من الذّكر و من الزّجر ، ادّرء و اذّكر و ازدجر .

ترجمه :

و هرگاه فاء « افتعل » حرف صاد يا ضاد يا طاء و يا ظاء باشد تاء دو نقطه آن به طاء قلب مىشود مثلا در « افتعل » از صلح مىگوئى : اصطلح .

اينكلمه در اصل « صلح » بود بباب افتعال رفت اصتلح شد چون « فاء » حرف « صاد » بود ( تاء ) را به ( طاء ) تبديل كرده « اصطلح » شد .

و نيز در « افتعل » از ضرب مىگوئى : اضطرب .

اينكلمه در اصل « ضرب » بود بباب افتعال رفت اضترب شد چون « فاء » حرف « ضاد » بود ( تاء ) را به ( طاء ) مبدّل نموده اضطرب گرديد .

و نيز در « افتعل » از طرد مىگوئى : اطّرد .

اينكلمه در اصل « طرد » بود بباب افتعال رفت اطترد شد چون « فاء » حرف « طاء » بود ( تاء » را به ( طاء ) بدل كرده و در ( طاء ) اوّلى ادغام نموديم اطّرد شد .

و همچنين در « افتعل » از ظلم مىگوئى : اضطلم .