الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٥٠

امر به صيغه ياامر حاضر

انصرن يارى كنيد شما زنان حاضر در زمان حال .

و همچنين است صرف امر حاضر از « ضرب ، يضرب » زيرا در صرف آن مىگوئى :

اضرب بزن تو يكمرد حاضر در زمان حال .

اضربا بزنيد شما دو مرد حاضر در زمان حال .

اضربوا بزنيد شما مردان حاضر در زمان حال .

تا آخر شش صيغه .

و نيز امر حاضر از « علم ، يعلم » كه « اعلم » بوده و از « انقطع ، ينقطع » كه « انقطع » مىشود و از « اجتمع ، يجتمع » كه « اجتمع » و از « استخرج ، يستخرج » « استخرج » مىباشد .

و علماء همزه « اكرم » را كه امر است از باب افعال فتحه داده‌اند و آن بنابراين است كه از اصل متروكش گرفته شده باشد چه آنكه اصل « تكرم » تاكرم مىباشد لذا بعد از حذف تاء چون متحرّك بود به همان حركت امر را بناء نموده تنها آخرش را ساكن كرديم .

شرح

فتحذف منه : ضمير در « منه » به مضارع برمىگردد .

مزيدا فى اوّله : ضمير در « اوّله » به مضارع برمىگردد .

الّا ان يكون عين المضارع منه : ضمير در « منه » به امر برمىگردد .

فتضمّها : ضمير مؤنّث به همزه برمىگردد .

بناء على الاصل المرفوض : كلمه « مرفوض » يعنى متروك .

متن : و اعلم :

انّه اذا اجتمع تاءان في اوّل مضارع « تفعّل » و « تفاعل » و