الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٤١

صرف فعل مضارع از مادّه « نصر » با « لاء » نافيه

لا ينصران ( يارى نمىكنند دو مرد غائب در زمان آينده ) .

لا ينصرون ( يارى نمىكنند مردان غائب در زمان آينده ) .

تا آخر صيغه‌هاى چهارده‌گانه .

و نيز مىگوئى :

ما ينصر ( يارى نمىكند يكمرد غائب در زمان آينده ) .

شرح

بر سر فعل مضارع دو نوع كلمات داخل مىشوند :

1 - كلمات عامل .

2 - غير عامل .

مقصود از « عامل » آندسته از كلماتى است كه وقتى بر سر مضارع داخل شدند در آن تغيير و دگرگونى ايجاد مىكنند كه شرح آن در عبارات بعد انشاء اللّه خواهد آمد .

و مراد از « غير عامل » كلماتى است كه حالت فعل مضارع نسبت ببعد از دخول و قبل از آن مساوى باشد يعنى هيچگونه تغييرى در ظاهر و شكل مضارع ايجاد نمىكنند مانند دو كلمه « لاء نافيه » و « ماء نافيه » لذا صرف چهارده صيغه فعل مضارع با آنها عينا به همان صورتى است كه مضارع از آنها خالى باشد و ما براى نمونه فعل مضارع از ماده « نصر » را با « لاء نافيه » در ضمن چهارده صيغه در ذيل ذكر مىكنيم :

صرف فعل مضارع از مادّه « نصر » با « لاء » نافيه

صرف فعل مضارع از مادّه « نصر » با « لاء » نافيه

لا ينصر كمك نمىكند يك مرد غائب در زمان حال يا آينده

مذكّر غائب لا ينصران كمك نمىكنند دو مرد غائب در زمان حال يا آينده