الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٤٠
فعل مضارع مجهول
و يستخرج ( مورد طلب بيرون واقع شدن قرار مىگيرد يكمرد غائب در زمان آينده ) .
شرح
فعل مضارع مجهول
فعل مضارع مجهول
فعل مضارع مجهول آنست كه بمفعول نسبتش دهند و علامت آن اينستكه حروف مضارعه مضموم و ماقبل آخرش مفتوح مىباشد مانند : ينصر عمرو ( يارى مىشود عمرو ) كه ابتداء « ينصر زيد عمرا » بوده سپس فاعلش را كه « زيد » باشد نام نبرده و بجاى فاعل مفعول يعنى « عمرو » را قرار داديم و براى اينكه در ظاهر معلوم باشد كه فعل را مجهول نموده‌ايم « ياء » را مضموم و « صاد » را مفتوح كرديم .
ما كان حرف المضارعة منه : ضمير در « منه » به المبنى للمفعول منه برمىگردد .
و ما قبل آخره : ضمير در « آخره » به المبنى للمفعول منه برمىگردد .
متن :
و اعلم انّه يدخل على الفعل المضارع « ما » و « لا » النّافيتان فلا تغيّران صيغته ، تقول :
لا ينصر ، لا ينصران ، لا ينصرون الى آخره .
و كذا ما ينصر ، ما ينصران ، ما ينصرون الى آخره .
ترجمه :
بدان بدرستيكه شأن چنين است بر فعل مضارع دو كلمه « ما » و « لا » نافيه داخل شده پس صيغه و هيئت آن را تغيير نمىدهند چنانچه مىگوئى :
لا ينصر ( يارى نمىكند يكمرد غائب در زمان آينده ) .