الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٢٦

فصل در بيان امثله تصريف اين افعال

فالمبنىّ للفاعل منه : ضمير در « منه » به ماضى برمىگردد .

ما كان اوّله مفتوحا : ضمير در « اوّله » به « ما » راجع است .

او كان اوّل متحرّك منه مفتوحا : ضمير در « منه » به « ما » برمىگردد .

الى آخره : باقى صيغه‌هاى چهارده‌گانه عبارتند از :

نصرت ( يارى كرد يكزن غائب در زمان گذشته ) .

نصرتا ( يارى كردند دو زن غائب در زمان گذشته ) .

نصرن ( يارى كردند زنان غائب در زمان گذشته ) .

نصرت ( يارى كردى تو يكمرد حاضر در زمان گذشته ) .

نصرتما ( يارى كرديد شما دو مرد حاضر در زمان گذشته ) .

نصرتم ( يارى كرديد شما مردان حاضر در زمان گذشته ) .

نصرت ( يارى كردى تو يكزن حاضر در زمان گذشته ) .

نصرتما ( يارى كرديد شما دو زن حاضر در زمان گذشته ) .

نصرتنّ ( يارى كرديد شما زنان حاضر در زمان گذشته ) .

نصرت ( يارى كردم من در زمان گذشته ) .

نصرنا ( يارى كرديم ما در زمان گذشته ) .

على هذه المذكورة افعل : مقصود چهارده صيغه فعل ماضى از باب افعال است همچون :

اكرم ( احسان نمود يك مرد غائب در زمان گذشته ) .

اكرما ( احسان نمودند دو مرد غائب در زمان گذشته ) .

اكرموا ( احسان كردند مردان غائب در زمان گذشته ) .

تا آخر صيغه‌هاى چهارده‌گانه .

فاعل : منظور چهارده صيغه فعل ماضى از باب مفاعلة است همچون :

ضارب ( زدوخورد نمود يكمرد غائب در زمان گذشته ) .