الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ٢٠

متعدّى كردن فعل ثلاثى مجرّد

و يسمّى لازما و غير واقع .

و تعديته فى الثّلاثىّ المجرّد بتضعيف العين او بالهمزة كقولك :

فرّحت زيدا و اجلسته .

و به حرف الجرّ فى الكلّ نحو :

ذهبت بزيد و انطلقت به .

ترجمه :

فعل يا متعدّى بوده و آن فعلى است كه از فاعل تجاوز كرده و اثرش بمفعول به برسد مانند قول شما كه مىگوئيد :

ضربت زيدا ( زدم زيد را ) .

و ناميده مىشود همچنين بنام : واقع و مجاوز .

و يا غير متعدّى مىباشد و آن فعلى است كه از فاعل تجاوز نكند مانند :

حسن زيد ( نيكو است زيد ) .

و ناميده مىشود لازم و غير واقع .

متعدّى كردن فعل لازم در ثلاثى مجرّد يا به اين است كه عين الفعلش را مشدّد كرده و يا باضافه نمودن همزه در ابتدائش مىباشد همچون قول شما كه مىگوئيد :

فرّحت زيدا ( شاد نمودم زيد را ) و اجلسته ( نشانيدم او را ) .

و همچنين بواسطه حرف جرّ مىباشد در تمام افعال لازم مانند :