الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ١٤

مقصود از اقسام مذكور

اذا كان عين فعله او لامه : ضمير در « فعله » و « لامه » به ماضى برمىگردد .

و هى ستّة : ضمير « هى » به حروف حلق برمىگردد .

شاذّ : يعنى بر خلاف قاعده .

متن : و ان كان ماضيه على « فعل » مكسور العين فمضارعه على « يفعل » بفتح العين نحو : علم ، يعلم الّا ما شذّ من نحو : حسب ، يحسب و اخواته .

و ان كان ماضيه على « فعل » مضموم العين فمضارعه على « يفعل » بضمّ العين نحو : حسن ، يحسن .

ترجمه :

و اگر ماضى مضارع بر وزن « فعل » بكسر عين باشد پس مضارعش بر وزن « يفعل » مفتوح العين مىآيد مانند :

علم ، يعلم ( دانست ، ميداند ) .

مگر بطور ندرت كه مضارع ماضى يادشده بر اين وزن نمىآيد مانند :

حسب ، يحسب ( حساب كرد ، حساب مىكند ) .

و نيز مانند نظائر و امثال آن .

و اگر ماضى مضارع بر وزن « فعل » بضمّ عين باشد پس مضارعش بر وزن « يفعل » مضموم العين مىآيد مانند :

حسن ، يحسن ( نيكو بود ، نيكو مىباشد ) .