الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ١٣

مقصود از اقسام مذكور

متن : و قد يجيئ على يفعل بفتح العين اذا كان عين فعله او لامه حرفا من حروف الحلق و هى ستّة احرف : الهمزة و الهاء و العين و الحاء و الغين و الخاء نحو :

سئل ، يسئل و منع يمنع .

و ابى ، يأبي شاذّ .

ترجمه :

و گاهى مضارع ماضى مفتوح العين بر وزن « يفعل » بفتح عين مىآيد ولى زمانيكه عين الفعل ماضى يا لام الفعلش حرفى از حروف حلق باشد .

و حرف حلق شش تا است به اين شرح :

همزه ، هاء ، عين ، حاء ، غين ، خاء .

مانند : سئل ، يسئل ( پرسيد ، مىپرسد ) .

و منع ، يمنع ( بازداشت ، بازمىدارد ) .

و امّا « ابى ، يأبى » كه بر وزن « منع ، يمنع » آمده و چون عين الفعل و يا لام الفعلش حرف حلق نيست نمىبايد از اين باب آمده باشد بايد بگوئيم :

شاذّ و بر خلاف قياس است .

شرح

و قد يجيئ على يفعل : ضمير در « يجيئ » به مضارعيكه ماضى آن مفتوح العين است برمىگردد .