الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ١١٦

نوع چهارم معتلّ العين و اللّام

ترجمه :

نوع چهارم معتلّ العين و اللّام

نوع چهارم معتلّ العين و اللّام

معتلّ العين و اللّام كلمه‌اى است كه عين الفعل و لام الفعلش هردو حرف علّه باشد و به آن لفيف مقرون گويند .

مانند : شوى ( بريان كرد ) يشوى ( بريان مىكند ) شيّا ( بريان كردن ) .

اينكلمه مثل « رمى ، يرمى ، رميا » است و هرچه در آن گفتيم در اين نيز جارى است .

و نيز مانند : قوى ( نيرو گرفت ) يقوى ( نيرو مىگيرد ) قوّة ( نيرو گرفتن ) و روى ( سيراب بود ) يروى ( سيراب مىباشد ) ريّا ( سيراب بودن ) .

ايندو فعل مانند : « رضى ، يرضى ، رضيا » هستند و آنچه در اين گفتيم در آنها نيز جارى است .

صيغه مفرد مذكّر از اسم فاعل در « روى ، يروى » ( ريّان ) و صيغه مفرد مؤنّثش ( ريّى ) مىباشد همچون « عطشان » و « عطشى » .

و ماضى آن از باب افعل « اروى » همچون « اعطى » مىباشد .

و كلمه « حيى » نيز لفيف مقرون است كه مانند « رضى » مىباشد و در آن « حىّ ، يحيى ، حيوة » نيز جايز است يعنى آن را هم با فكّ ادغام مىتوان خواند و هم با ادغام .

و اسم فاعلش « حىّ » است .

و در صيغه تثنيه از ماضى آن نيز دو وجه جايز است : حيّا و حييا .

و صيغه تثنيه از اسم فاعلش « حيّان » است .

و در صيغه جمع مذكّر غائب از ماضى آن نيز دو وجه جايز است : حيّوا ( با ادغام ) و حييوا ( با فكّ ادغام ) .

و صيغه جمع از اسم فاعلش « احياء » مىباشد .