الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ١١٤
اسم مفعول از ناقص
و الاولى منهما : ضمير در « منهما » به واو و ياء راجع است .
متن : و تقول في فعول من الواوي عدوّ و من اليائى بغىّ .
و في فعيل من الواويّ صبيّ و من اليائي شرىّ .
و المزيد فيه تقلب واوه ياءا ، لانّ كلّ واو وقعت رابعة فصاعدا و لم يكن ما قبلها مضموما تقلب ياءا ، فتقول :
اعطى ، يعطي و اعتدى ، يعتدي و استرشى ، يسترشى .
و تقول مع الضّمير : اعطيت و اعتديت و استرشيت .
و كذلك : تغازينا و تراجينا .
ترجمه :
و در صفت مشبّهه‌اى كه وزنش فعول است از ناقص واوى مىگوئى : عدوّ ( دشمن ) و از ناقص يائى مىگوئى : بغىّ ( خلاف كار ) .
و در صفتى كه وزنش فعيل است از ناقص واوى مىگوئى : صبىّ ( كودك ) و از ناقص يائى مىگوئى : شرىّ ( تندرونده ) .
و در فعلى كه ثلاثى مزيد بوده واوش به ياء قلب مىشود زيرا هرواوى كه در مرتبه چهارم يا بيشتر واقع شود و پيش از آن مضموم نبوده به ياء بايد قلب گردد ، پس مىگوئى :
اعطى ( بخشيد ) ، يعطي ( مىبخشد ) ، اعتدى ( دشمنى ورزيد ) يعتدي ( دشمنى مىورزد ) ، استرشى ( طلب رشوه نمود ) يسترشي ( طلب رشوه مىنمايد ) .
و با ضمير بارز مىگوئى :
اعطيت ( بخشيدم ) اعتديت ( دشمنى نمودم ) استرشيت ( طلب رشوه نمودم ) .
و همچنين است : تغازينا ( باهم جنگيديم ) و تراجينا ( به يكديگر