الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى) — الصفحة ١٠٣

صرف ناقص واوى با جازم

در « غيرها » به « فعلو » و « فعلت » و « فعلتا » برمىگردد .

فان انفتح ما قبلها : يعنى ما قبل واو ضمير .

متن : و امّا المضارع ، فتسكن الواو و الياء و الالف منه فى الرّفع و يحذفن فى الجزم و تفتح الواو و الياء فى النّصب و تثبت الالف و يسقط الجازم و النّاصب النّونات الّا نون جماعة المؤنّث ، فتقول :

لم يغز ، لم يغزوا ، لم يغزوا .

و لم يرم ، لم يرميا ، لم يرموا .

و لم يرض ، لم يرضيا ، لم يرضوا .

و لن يغزو و لن يرمى ، و لن يرضى .

ترجمه :

و امّا معتلّ اللّامى كه مضارع باشد ، پس واو و ياء و الف در حالت رفعى ساكن بوده و در حالت جزمى حذف شده و واو و ياء در حالت نصبى فتحه داده مىشود و الف ثابت مىماند .

و جازم و ناصب تمام نونها را اسقاط كرده مگر نون جمع مؤنّث را بنابراين مىگوئى :

صرف ناقص واوى با جازم

صرف ناقص واوى با جازم

لم يغز : نجنگيده است يكمرد غائب در زمان گذشته .

لم يغزوا : نجنگيده‌اند دو مرد غائب در زمان گذشته .

لم يغزوا : نجنگيده‌اند مردان غائب در زمان گذشته .

لم تغز : نجنگيده است يك زن غائب در زمان گذشته .

لم تغزوا : نجنگيده‌اند دو زن غائب در زمان گذشته .