بحار الأنوار (ج65) (شيعه در پيشگاه قرآن و اهل بيت ع) (فارسى) — الصفحة ٤٨٧

باب 27 پايه‌هاى اسلام و ايمان و شاخه‌هاى آن دو ، و فضيلت اسلام

( و مأثرته المجد )

مأثره بفتح ميم و سكون همزه و ضمّ ثاء و فتح آن و فتح راء مفرد مآثر بر وزن و معناى مكارم از اثر به معناى نقل و خبرگزاريست ، و در قاموس گويد مأثره ، كار خوبيست كه آن خوى را به ارث برده باشد ، و مجد ، رسيدن بكرم و شرف است و رجل ماجد يعنى مرد كريم شريف ، و بيشتر بشرافتى ميگويند كه از طريق پدران باشد گويا معناى اين جمله آنست كه اسلام باعث مجد و شرفى مىشود كه در نسل انسان نيز سرايت دارد ،

( و صفته الحسنى )

يعنى متصف است بحسن اخلاق و حالات و كردار و در مجالس بعد از

( و جنّه لمن صبر )

اين چنين است ، الحقّ سبيله ، و الهدى صفته ، و الحسنى مأثرته .

( فهو ابلج منهاج )

در قاموس گويد بلج الصبح ، يعنى صبح روشن شد و هر امر واضحى را ابلج گويند ، و نهج و منهج و منهاج ، راه روشن است ، و در نهج البلاغه ، بعد از آن

( اوضح الولائج )

يعنى مدخل‌ها ، است ،

( مشرق المنار )

منار جمع مناره نشانه‌ايست كه در راه نصب مىشود ، و گويا جهت اينكه نشانه را مناره ناميدند آنست كه نشانه‌هاى مرسوم آن روز ، آتش برافروخته سر گذرها و راهها بوده تا در پرتو نور آتش راه را بيابند و در قاموس گويد مناره در اصل منوّره بمعنى مركز نور ، و جمع آن مناور و منائر است ، و منار دانش را گويند ، پايان ، و در نهج البلاغه ( مشرف ) با فاء بمعنى بلند و بعد از آن ( مشرق الجوادّ ) جمع جادّه است ، و

( ذاكى المصباح )

و در نهج البلاغه و آن دو كتاب

( مضيء المصابيح )

است و در قاموس گويد ذكت النار يعنى شعله آتش زياد شد ، و اذكاها يعنى آتش را برافروخت ،

( رفيع الغايه )

غايت ، پايان مسابقه ، يا پرچمى است كه در آخر مسافت مينهادند ، و آن پارچه‌اى بوده بر سر نى كه در پايان مسافت واميداشتند و سوار پيشتاز آن را ميگرفت ، و گويا رفعت كنايه از پديدارشدنست .

و بقولى رفع بمعنى بالغ است ، يعنى ميرسد به غايت .

( يسير المضمار )

در نهايه گويد ، تضمير الخيل ، آنست كه اسب را خوراك