بحار الأنوار (ج65) (شيعه در پيشگاه قرآن و اهل بيت ع) (فارسى) — الصفحة ٤٨٢
باب 27 پايه‌هاى اسلام و ايمان و شاخه‌هاى آن دو ، و فضيلت اسلام
و نيز ميفرمايد إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ يعنى براى پندگيران شناساى هوشمند ، و نيز همين توسّم را برخى ذكاوت ، و پاره‌اى فطنه ( هوش ) و برخى ديگر فراست ناميده‌اند ، پيامبر خدا فرمود
( اتّقوا من فراسة المؤمن
- از هوش مؤمن بر حذر باشيد ) و فرمود
( المؤمن ينظر بنور اللَّه
- مؤمن بنور خدا مينگرد ) ، و توسّمت يعنى با نشانه شناخته شدم « 1 » .
( و عبره لمن اتّعظ )
عبرت بكسر عين ، چيزيست كه انسان بدان موعظه شود و پند گيرد ، تا بر ديگران به او استدلال كند ، و اتّعاظ ، پذيرفتن موعظه است ،
( و نجاه لمن صدّق )
بتشديد دال ، و احتمال تخفيف هم دارد چنانچه در روايتى ميفرمايد ( من صدق نجا - هر كس راست گويد نجات يابد ) و در نسخه‌هاى نهج البلاغه با تشديد دال است ،
( و تؤده )
بر وزن همزه و با همزه
( لمن اصلح )
در قاموس گويد ، تؤده بفتح همزه و سكون آن ، متانت و تأنّى را گويند « 2 » و در مصباح گويد ، اتّأد في مشيه بر وزن افتعل يعنى همراهى كرد و شتاب ننمود ، و تؤده بر وزن رطبه ، و تاء آن در اصل واو بوده ، پايان .
يعنى اسلام براى كسى كه خود را با قوانين آن اصلاح نمايد مايه وقار و متانت است ، يا براى كسى كه كارهايش را با تأنّى اصلاح نمايد ، يا در اصلاح بين مردم تأنّى ورزد ، يا در اصلاح بين خودش و مردم ، و در پاره‌اى از نسخه‌ها بجاى تؤده ، مودّت است ، و مودّت با اصلاح بين خود و مردم سازگارتر است .
و در مجالس
( و مودّة من اللَّه لمن اصلح )
است و در تحف العقول
( و مودّة من اللَّه لمن صلح )
است يعنى خدا او را دوست ميدارد ، يا دوستيش را در دل بندگان مىافكند ، چنانچه قرآن ميفرمايد ( همانا آنان كه به خدا ايمان
( 1 ) مفردات ص 524 . ( 2 ) قاموس ج 1 ص 343 .