انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — الصفحة ٢١
جامعيت و كمال دين
سومين علت ، نياز به اخلاق و فضائل اخلاقى براى اصلاح روابط فردى و اجتماعى و نيل به يك زندگى سالم انسانى است . همهء اين آموزه‌هاى اخلاقى - چنان‌كه خواهد آمد - به طور كامل و كاربردى در دين يافت مىشود . در صورت نبودن فضائل اخلاقى ، زندگى از شكل انسانى خارج و درنده‌خويى و زورگويى و ستمگرى جايگزين آن مىشود .
جامعيت و كمال دين
جامعيت و كمال دين
منظور از جامع و كامل بودن دين ، توجهء آن به همهء زواياى وجودى و نيازهاى مادى و معنوى بشر است ؛ اكنون پرسش اين است كه آيا اسلام دينى جامع و كامل است و مىتواند پاسخگوى همهء نيازهاى مادى و معنوى بشر باشد و براى همهء ابعاد زندگى او در همهء دوران ، برنامه و راه حل ارائه نمايد ؟
اصل جامع و كامل بودن اسلام مسلم و مورد اتفاق همه متفكران و متكلمان مسلمان در همهء مذاهب و فرق اسلامى است ، هر چند در حد و مرز و حدود كمى و كيفى آن اختلاف وجود دارد .
امام خمينى ( ره ) در سخنان زير به طور گويا و جالب به اين حقيقت تصريح كرده است :
اسلام ، براى اين انسانى كه همه چيز است ؛ يعنى از طبيعت تا ماوراء طبيعت ، تا عالم الوهيت مراتب دارد ، اسلام تز دارد ، برنامه دارد . اسلام مىخواهد انسان را يك انسانى بسازد جامع ؛ يعنى رشد به آن طور كه هست بدهد ؛ از حظّ طبيعت دارد رشد طبيعى به او بدهد ، حظّ برزخيت دارد رشد برزخيت به او بدهد ، حظّ روحانيت دارد رشد روحانيت به او بدهد ، حظّ عقلانيت دارد ، رشد عقلانيت به او بدهد ، حظّ الوهيت دارد رشد الوهيت به او بدهد . همه حظوظى كه انسان دارد و به طور نقص است ، الآن نرسيده است ، اديان آمده‌اند كه اين ميوهء نارس را رسيده‌اش كنند . « 1 »
جامعيت و كمال مطلق دين اسلام در قرآن كريم و روايات با تعبيرهاى مختلف مورد تأكيد قرار گرفته است :
( 1 ) - صحيفهء نور ، ج 2 ، ص 155 .