السجود على الأرض (آغاز و انجام سجده يا سجده بر زمين) (فارسى) — الصفحة ١٤٢

آراء ، نظريّه‌ها ، اجتهادات و پندارهاى صحابه و تابعين پيرامون جواز سجده بر مطلق لباس

عمامهء خود سجده كرد » « 1 » ، ولى اين سخن صحيحى نيست ؛ زيرا روايت عبد اللّه مورد قبول و اعتماد نيست ، همانگونه كه ابن حجر و ابو حاتم و الدارقطنى متذكّر شده‌اند .

بخارى مىگويد : احاديث عبد اللّه ، مورد پذيرش نيست و او يكى از قاضيان دولتى بوده و علماى رجال به اين نكته كه وى از ابو هريره ، رواياتى شنيده باشد ، اشاره‌اى نكرده‌اند .

حافظ ابن حجر مىگويد : سجده بر گوشهء عمامه توسّط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم نقل نشده و تحقّق اين مسأله از ناحيهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم در يك حديث صحيحى ثابت نشده است « 2 » .

نووى مىگويد : اجماع و اتّفاق علما بر اين است كه بايد پيشانى را مستقيما و بدون حايل بر زمين گذارد ، امّا آنچه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم روايت شده است كه بر گوشهء عمامهء خود سجده مىكرد ، صحيح نيست .

بيهقى مىگويد : در اين باره چيزى وجود ندارد و ثابت نيست .

امّا استدلال براى جواز سجده بر گوشهء عمامه با مقايسهء پيشانى با ساير اعضا سجده ، به اينكه تماس مستقيم ساير اعضاى سجده با زمين لازم و واجب نيست و به همين جهت ، تماس مستقيم پيشانى با زمين نيز لازم نخواهد بود ، بنا بر اين ، سجده بر گوشهء عمامه جايز خواهد شد ، چنين استدلالى مخدوش و باطل است ؛ زيرا تماس مستقيم ساير اعضاى سجده با زمين بر خلاف پيشانى داراى مشقّت و زحمت است ، بنا بر اين ، چنين قياسى صحيح نخواهد بود .

در هر حال ، اين حديث از نظر علما و اهل تحقيق ، مردود است .

( 1 ) - « إن النبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلم سجد على كور عمامته » . ( 2 ) - ر . ك : شرح المواهب ، زرقانى ، ج 7 ، ص 321 .