بخشى از تفسيرى كهن به پارسى (فارسى) — الصفحة ٢٤

قرائت

عذر باز نمايندگان از عرب كه عذرهاى داشتند راست تا ايشانرا دستورى دهند نشست را . و تفسير برين قراءة ظاهرتر است و درخورتر .

- قوله تعالى : « وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ . . . » « 1 » و « مرجؤن » مهموز خوانده‌اند و بحذف همزه خوانده‌اند . امّا بهمز معنى مؤخرون است : الإرجاء : التأخير . معنى آنست كه ايشان با حكم خداى گذاشتنىاند نه نوميذى و نه اميذ تمام و گه بحذف همز خوانى مرجون . آن را دو وجه است : يكى همان كه گفتيم بر مذهب ايشان از عرب و اهل عربيت كه همز بيوكنند و آن لغت مدينه است و بيشتر از حجاز ، و ديگر معنى از رجاء از اوميذ مىكويد ايشان اوميذ داذكان‌اند « لِأَمْرِ اللَّهِ » ؛ يعنى لحكم اللّه .

- قوله تعالى : « عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً » « 2 » ضعف ( بفتح ضاد ) و ضعف ( بضم ضاد ) هر دو خوانده‌اند و بنزديك عرب ضعف ( بضم ) فصيح‌تر است .

- قوله تعالى : « . . . لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ . . . » « 3 » : براستى كه ما ايشانرا خبر آن را روز [ ى ] كنيم و ايشان را آگاه كنيم .

- قوله تعالى : « قالُوا يا نُوحُ قَدْ جادَلْتَنا فَأَكْثَرْتَ جِدالَنا . . . » « 4 » . . . قالوا يا نوح قد جدلتنا فأكثرت جدلنا برين قرائت مقدّم است ، و مؤخر معنى آنست كه قد أكثرت جدلنا فجدلتنا : اى نوح ! جندان با ما بيجيذى و بيكار كردى تا ما را بجدل ببردى و ببيكار بشكستى . يقال : جادلنى فجدلنى و خاصمنى فخصمنى و غالبنى فغلبنى .

- قوله تعالى : « . . . يا بُشْرى هذا غُلامٌ . . . » « 5 » او كه بشرا خواند گفت فرا يارى نام او بشرا . اى بشرى آنك غلامى ، و او كه يا بشراى خواند معنى آنست كه اى شاذيا مرا آنك غلامى .

گاهى نيز قرائتى را نمىپذيرد و آن‌را مورد منافشه قرار مىدهد . در آيهء « . . . ما لَكُمْ

( 1 ) . توبه / 106 . ( 2 ) . انفال / 66 . ( 3 ) . يوسف / 15 . ( 4 ) . هود / 32 . ( 5 ) . يوسف / 19 .