بخشى از تفسيرى كهن به پارسى (فارسى) — الصفحة ٣٩

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 67 تا 69 ]

كه اللّه را علم و دانش نو است بس كاينات و وقعات جنان‌كه جاى كفت عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ [ 34 ] سَتَذْكُرُونَهُنَّ * عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ * عَلِمَ أَنْ سَيَكُونُ مِنْكُمْ مَرْضى * فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ .

جنين كفتند كه معنى اين علم رؤيت است ، درين مواضع همه ، كه عرب برويت از علم حكايت كنند و بعلم از رؤيت * و قتيبى كويد : كه اللّه را دو علم است علم بيش از كار و علم بس كار ، فِيكُمْ ضَعْفاً « 1 » دانست اللّه كه در شما بيجاركان و ضعيفان فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ ار از شما صد تن بوذ شكيبا بازشكنند دويست تن را و ار از شما هزار تن بود شكيبا بازشكنند دو هزار ، به يارى خداى و دستورى وى و فرمان وى . درين آيت باز بر مؤمن واجب كرد مقاومت با دو كافر و كريختن حرام كرد و از نصرت كم كرد كه ايشان تخفيف خواستند و اللّه به يارى با شكيبايان است .

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 67 تا 69 ]

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 67 تا 69 ]

ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ( 67 ) لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 68 ) فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلالاً طَيِّباً وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 69 )

اين آيت در شان اسيران روز بدر است ، قوم از ياران رسول خداى صلّى اللّه عليه و سلّم باز فروختن اسيران خواستند و قومى كشتن . در اين آيت اللّه تعالى ايشانرا ملامت كرد كه بازفروختن خواستند از بهر آن‌كه به دنيا جفتند بدل ، ما كانَ لِنَبِيٍّ هركز نبود بيغامبريرا كه ويرا اسيران در دست آيد حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ . الاثخان ، بسيار كشتن و سست كردانيدن كسى را بجراحت * تا در خون بغلتاند در زمين و تا بيش از آن‌كه خون آوز « 2 » او كند در زمين ، لانّ الانسان لا يستأسر حتّى يخاف القتل ، آدمى خويشتن در دست اسيرى ندهد تا

( 1 ) . قرائت رايج : ضعفا ( 2 ) . كذا ، تا بيش از اين خوناب ، او را افكند . ( ميبدى )