بخشى از تفسيرى كهن به پارسى (فارسى) — الصفحة ٣٨
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 65 تا 66 ]
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 65 تا 66 ]
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 65 تا 66 ]
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ ( 65 ) الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ ( 66 )
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ ، تا ايذر محكم است [ 33 ] باقى آيت منسوخ است . بيغامبر من ، حرّض يعنى حضّض ، مىكويذ : كرم كن و برانكيز كورفيذكانرا بر كشتن كردن با دشمنان من ، إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ ، ار از شما بيست تن بوذ شكيبا ، باز شكنند دويست تن را از دشمنان من ، و ار از شما صد تن بوذ شكيبا ، يعنى شكيبا در روى دشمن بجنك ، بازشكنند هزار تن را از كافران ، ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ ، آن به آن است كه ايشان خذايرا بيكتائى ندانند و حق را از باطل بازنشناسند . تا ايذر منسوخ است . درين آيت امر است خفى ، مىفرمود : كه يك مؤمن را با ده كافر جنك بايد كرد و ار از بيش ايشان بروذ بهزيمت ، عاصى است . مؤمنان بترسيذند و سبكبارى خواستند . اللّه تعالى اين آيت فرستيذ كه الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ مىكويد : اكنون كه سبكبارى جوييد ، سبك كرد اللّه ، بار ، از شما ، اين آيت محكم است و ناسخ تا آخر . وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً و اللّه بدانست ، يعنى بديد كه در شما سستى و بيجاركى است . كه ضعف و ضعف هردو خواندهاند و بنزديك عرب ضعف فصيحتر است و خواندهاند و علم أَنَّ فِيكُمْ اين كس « 1 » كريخت از وحشت آنك كسى بندارد كه اللّه اكنون بدانست و در قرآن جذ ازين هست ازين لفظ و دران دلالت نيست در حدوث علم
( 1 ) . اين قارى كه به فعل مجهول خوانده است بخاطر اجتناب از قول بر اين است كه « اللّه » الآن بدانست .