بررسى مذاهب و فرق (فارسى) — الصفحة ٩٩
عقايد زيد دربارهء امامت
بعد از شهادت زيد به مدينه آمده نزد امام صادق عليه السلام رفتم . به من فرمود : . . .
آيا با عمويم در مبارزه با اهل شام حاضر بودى ؟
- آرى .
- چند نفر از آنان را كشتى ؟
- شش نفر .
- شايد تو دربارهء ( ريختن ) خون آنان در شك هستى ؟
- اگر شك داشتم آنان را نمىكشتم .
فضيل مىگويد : شنيدم آن حضرت فرمود :
خداوند مرا در ( اجر ريختن ) آن خون‌ها شريك كرد . سوگند به خدا ، عمويم زيد و يارانش كه با او كشته‌شدند شهيد از دنيا رفتند همان‌گونه كه على بن‌ابىطالب عليه السلام و يارانش از دنيا رفتند . « 1 »
از اين روايات استفاده مىشود كه قيام زيد به دستور امام عليه السلام بوده و به خاطر رسوخ وى در عقيده به امامت ، او را از پايان كارش نيز مطلع ساخته است .
شهرستانى مىگويد :
زيد امامت مفضول را با وجود فاضل در صورت وجود مصلحت جايز مىدانسته و معتقد بوده كه چون على عليه السلام از مشركان‌زياد كشته‌بود ، قلب فرزندان تازه‌مسلمان آنان براىامامت و رهبرى ايشان نرم و هموار نمىشد و مصلحت‌ايجاب كرد كه ابوبكر خلافت را به‌دست گيرد . « 2 »
اين سخن شهرستانى واقع‌بينانه نيست ، زيرا زيد بن على براى ايجاد يك ارتش قوى براى نابود كردن رژيم اموى ، احتياج به وحدت و هماهنگى همهء مسلمان‌ها اعم از شيعه و سنى داشت و عقيدهء واقعى خود را در مورد امامت كتمان مىكرد و در مورد كسى از خلفاى راشدين اظهار نظر منفى نمىنمود تا مبادا اختلاف ، سبب از هم پاشيدن نيروى مبارزان گردد . از اين رو موفق شد گروه بسيارى از غير شيعيان و حتى بعضى از فقهاى « 3 »
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 46 ، ص 171 .
( 2 ) - ر . ك : الملل والنحل ، شهرستانى ، ج 1 ، ص 155 .
( 3 ) - از ابوحنيفه نقل شده كه در مورد قيام زيد گفت : « خروج زيد شبيه خروج رسول خدا صلى الله عليه و آله در يوم بدر است . » ر . ك : الامام‌زيد ، محمد ابوزهره ، ص 3 ، المكتبة الاسلامية بيروت . نيز نقل شده كه ابو حنيفه با زيد بيعت كرد و سى هزار درهم براى كمك به نهضت او در اختيار وى گذارد و مردم را به يارى او برانگيخت . ر . ك : تاريخ شيعه و فرقه‌هاى اسلام تا قرن چهارم ، دكتر محمدجواد مشكور ، ص 60 .