بررسى مذاهب و فرق (فارسى) — الصفحة ٥٥
بررسى حديث ابىالهياج
بررسى حديث ابىالهياج
بررسى حديث ابىالهياج
اگر بخواهيم با استناد به اين حديث بر حرام بودن بناسازى بر قبور فتوا دهيم بايد سند آن صحيح بوده و دلالتش آشكار باشد . در حالى كه از نظر سند ، وثوق راويان آن نزد رجال شناسان اهل سنت تمام نيست و افرادى چون حافظ ابن حجر عسقلانى آنان را تضعيف نموده‌اند . « 1 »
و از نظر دلالت به جملهء « وَ لا قَبْراً مُشْرِفاً الَّا سَوَّيْتَهُ » استدلال شده كه به بررسى مفردات آن مىپردازيم :
« شُرُفْ » در لغت به معنى بلند است به‌ويژه آن بلندى كه به شكل كوهان شتر باشد و « مَشارِفُ الْأَرْضِ » « 2 »
به‌معنى زمين‌هاى بلند است .
« تَسْوِيَه » به‌معنى مساوى قرار دادن و برابر كردن است . « 3 »
با توجه به معانى ياد شده مفاد حديث اين است كه قبرهايى را كه به شكل كوهان شتر بلند ساخته شده يكنواخت و هم سطح كن نه اين كه آن قبرها را با زمين يكسان نما و حديث مؤيد فتواى علماى شيعه است كه مىگويند :
مستحب است قبر ، چهار انگشت بسته يا باز از زمين بلند باشد و سطحش صاف و يكنواخت باشد و بلند ساختن آن كراهت دارد . « 4 »
نووى شارح صحيح مسلم نيز از حديث همين معنا را فهميده و چنين گفته است :
سنت اين است كه قبر از زمين زياد بُلند و كوهان‌دار نباشد بلكه به مقدار يك وجب بلند و مسطح باشد . « 5 »
ما فرض مىكنيم امام عليه السلام به ابى الهياج دستور داده كه قبرهاى بلند را با زمين يكسان كند ولى هرگز حديث گواه بر لزوم تخريب بنا و ساختمانى كه روى قبرها قرار دارد نيست
( 1 ) - ر . ك : الملل والنحل ، جعفر سبحانى ، ج 4 ، ص 181 - 185 .
( 2 ) - ر . ك : المصباح المنير و المنجد فىاللغة ، مادّه شرف .
( 3 ) - ر . ك : همان ، مادهء سوى .
( 4 ) - ر . ك : تحريرالوسيله ، امام خمينى ، مستحبات دفن ميت .
( 5 ) - ر . ك : صحيح مسلم شرح النووى ، ج 4 ، جزء 7 ، ص 36 .