بررسى مذاهب و فرق (فارسى) — الصفحة ٢٩
4 - اجتهاد در مقابل نص
با اينكه پيامبر صلى الله عليه و آله نمازهاى مستحبى را در ماه رمضان فرادا به‌جا مىآورد و در زمان ابو بكر هم مسلمانان همين‌گونه عمل مىكردند ، اما خليفهء دوم دستور داد نمازهاى نافلهء ماه رمضان را به جماعت بخوانند كه به « صلاة التراويح » معروف است . « 1 »
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به حضرت على عليه السلام فرمود :
هر كه تو را فحش و ناسزا گويد ، به من گفته است « 2 »
. . . .
اما معاويه دستور داد بالاى منابر و در قنوت نماز ، حضرت امير عليه السلام را لعن و نفرين كنند « 3 »
! بعضى از علماى اهل سنت گفته‌اند : معاويه مجتهد بود و اين نوع كارها دليل بر فسقش نيست . « 4 »
ابن حزم مىگويد :
اين مطلب مورد اتفاق تمام افراد امت است كه ابن ملجم على را نكشت مگر بر اساس تأويل و اجتهادش . « 5 »
حج تمتع و متعهء زنان را قرآن تشريع كرده « 6 »
و در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و ابوبكر ، صحابه به آنها عمل كردند « 7 »
، اما بعد خليفهء دوم با هر دو مخالفت كرد .
ابو قلابه از خليفهء دوم نقل مىكند كه گفت :
دو متعه در زمان پيامبر بود ، من از آن دو نهى مىكنم و هر كه مرتكب شود او را مىزنم : متعهء زنان و متعهء حج . « 8 »
( 1 ) - ر . ك : النص و الاجتهاد ، ص 230 .
( 2 ) - همان ، ص 362 .
( 3 ) - همان ، ص 360 - 363 .
( 4 ) - ر . ك : الصواعق المحرقه ، ص 217 ، 220 .
( 5 ) - ر . ك : المحلى ، ابن حزم ، ج 10 ، ص 484 ، دارالافاق الجديده بيروت .
( 6 ) - بقره ( 2 ) ، آيهء 196 ؛ نساء ( 4 ) ، آيهء 24 .
( 7 ) - ر . ك : صحيح بخارى ، ج 3 - 1 ، جزء دوم ، ص 176 ؛ صحيح مسلم بشرح النووى ، ج 5 ، ص 182 - 183 ، باب ما جاء فى نكاح المتعه .
( 8 ) - المحلى ، ج 7 ، ص 107 .