اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٣

[ سوره الفاتحة ( 1 ) : آيات 1 تا 7 ]

ميفرمايد وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ « 1 » و ميفرمايد بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ « 2 » كه از انضمام دو آيه اخير به يكديگر و اخبارى كه در ذيل آيه اوّل است استفاده مىشود كه مراد از امّ الكتاب لوح محفوظ است « 3 » ب - محكمات قرآن چنانچه ميفرمايد مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ « 4 » ج - سوره حمد چنانچه گذشت 4 - سبع المثانى : براى اينكه باتفاق همه مسلمين اين سوره هفت آيه است « 5 » و مثانيش گفته‌اند براى اينكه دو مرتبه نازل شده يك دفعه در مكه و دفعه ديگر در مدينه و يا براى اينكه در نمازها دو بار خوانده مىشود و يا براى اينكه كلمات مكرّر در آن مىباشد مانند « اللَّه ، رحمن ، رحيم ، ايّاك ، صراط ، عليهم » و اسامى ديگرى نيز براى اين سوره ذكر كرده‌اند مانند الوافية ، الكافية ، الشافية ، الاساس ، الصلاة ، و ام القرآن فضيلت سوره حمد : در كتاب لآلى الاخبار « 6 » از امير المؤمنين عليه السّلام از رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرمود

« انّ اللَّه قال لى يا محمّد و لقد آتيناك سبعا من المثانى و القرآن العظيم فافرد الامتنان علىّ بفاتحة الكتاب و جعلها بازاء القرآن و انّ فاتحة الكتاب اشرف ما فى كنوز العرش الى ان قال : الا فمن قرأها معتقدا لموالاة محمّد و آله منقادا لامرها مؤمنا بظاهرها و باطنها

( 1 ) - سوره زخرف آيه 4 ( 2 ) - سوره بروج آيه 22 ( 3 ) - چنانچه در مقدمه كتاب ص 29 گذشت ( 4 ) - سوره آل عمران آيه 7 ( 5 ) - بنا بر مذهب اماميه و شافعيه كه بسم اللَّه را آيه مستقل و جزو سوره ميدانند ، صراط الذين انعمت عليهم تا و لا الضالين يك آيه محسوب مىشود و بنا بر مذهب مالك و ابو حنيفه كه بسم اللَّه را جزو سوره نميدانند ، صراط الذين انعمت عليهم يك آيه و ما بعد آن آيه ديگر محسوب ميگردد ( 6 ) - باب 7 ص 350