اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥١٣

« موضع چهارم »

مسجود اشرف از ساجد است .

2 - اينكه آدم از ملائكة اعلم بود و اعلم اشرف از غير اعلم است .

3 - آدم مقام خلافت خدا كه اشرف همه مقامات است دارا شد .

4 - مضمون آيه شريفه إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ « 1 » مويد مطلب است زيرا ملائكه نيز داخل در عالمين‌اند .

5 - آيه شريفه وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ « 2 » پس وجود پيغمبر حتى بر ملائكه رحمت بود و اين هم مويد اشرفيت آدم است .

6 - اخبار پيغمبر و ائمه دلالت دارد كه فرشتگان خدام ما هستند جبرئيل خادم پيغمبر بود .

دسته دوم كه قائل بافضليت ملك بر آدم شده‌اند ادله زيادى آورده و به بعضى از آيات قرآن هم استشهاد كرده‌اند از آن جمله از قول ابليس به آدم و حوا ما نَهاكُما رَبُّكُما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونا مِنَ الْخالِدِينَ « 3 » كه مى گويند اگر ملك اشرف نبود جاى اغواى آنها نبود و مانند قُلْ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَ لا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ « 4 » كه اگر ملك افضل نبود مورد توقع كفار نبود و در حق يوسف آمده است ما هذا بَشَراً إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ « 5 » و همچنين در آيه شريفه وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ الى قوله تعالى

( 1 ) - خدا آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر همه عالميان برگزيد . ( 2 ) - نفرستاديم ترا مگر كه رحمتى باشى بر عالميان ( 3 ) - پروردگار شما شما را نهى كرد از اين درخت تا جزء ملائكه نشويد و براى هميشه در بهشت بمانيد ( سوره اعراف آيه 19 ) ( 4 ) - بگو من نمىگويم كه خزينه‌هاى خدا نزد من است و علم غيب ميدانم و نميگويم بشما كه من ملكم ( سوره انعام آيه 50 ) ( 5 ) - سوره يوسف آيه 31