اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٢

جواب

جواب

جواب

افعال الهى از روى قدرت و اختيار و موافق حكمت و مصلحت و البته حادث است ولى لازم نيست انتهاء داشته باشد زيرا اگر حكمت و مصلحت دائمى شد فعل كه تابع آنست نيز دائمى خواهد بود ، بنا بر اين اگر امرى اقتضاء دوام ثواب يا دوام عقاب داشته باشد ثواب يا عقاب دائمى مترتب بر آن خواهد بود ، و اين مطلب در محل خود ثابت شده كه عقايد و اخلاق انسان در دار دنيا قابل تغيير و تبديل است مادامى كه بحدّ ملكه راسخه نرسد ولى پس از مردن ديگر قابل تغيير نيست و با همان ملكه‌اى كه از دنيا رفته ثابت و مستدام ميماند وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى « 1 » و لذا ثواب يا عقاب او هم دائمى خواهد بود و از اينجهت فرمودند

اليوم عمل و لا حساب و غدا حساب و لا عمل

و فرمودند

( الدنيا مزرعة الاخرة )

يعنى دنيا كشتزارى است كه هر بذرى در آن بپاشى در آخرت درو خواهى كرد و هر چيزى كه از مرحله قابليت بفعليت رسيد ديگر قابل تغيير نخواهد بود ، اعاذنا اللَّه من هوان الدنيا و عذاب الاخرة

( 1 ) - سوره بنى اسرائيل آيه 72