اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٣

« مقام دوم »

به اين لفظ تعبير شود اين معنى بوجهى استفاده مىشود مانند إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ « 1 » كه عظمت خلق پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از جهت اينست كه بنده‌گان نميتوانند كنه و غايت آن را درك كنند و مانند كلام هدهد وَ لَها عَرْشٌ عَظِيمٌ « 2 » كه عظمت تخت بلقيس از اينجهت بود كه هدهد نميتوانست توصيف كند و مانند اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ « 3 » و از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود

انّ اللَّه عظيم رفيع لا يقدر العباد على صفته و لا يبلغون كنه عظمته الخبر

« 4 » بدرستى كه خداوند بزرگ و بلند مرتبه است كه بنده‌گان قدرت بر توصيف او ندارند و بكنه عظمت او نميرسند )

« مقام دوم »

« مقام دوم »

در اثبات اصل عذاب و خلود و تسرمد آن : عذاب در قيامت از ضروريات دين اسلام و ادلّه اربعه ( كتاب ، اخبار متواتره ، عقل ، اجماع ) بر طبق آن قائم است امّا كتاب ، متجاوز از صد آيه در قرآن درباره عذاب آخرت و بعض خصوصيات آن نازل شده كه بطور فهرست بقسمتى از آنها اشاره مىشود :

إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ « 5 » ( بدرستى كه دوزخ وعده‌گاه همه ايشان است ، براى جهنم هفت در است كه براى هر درى قسمتى از ايشان اختصاص داده شده ) إِنَّ لَدَيْنا أَنْكالًا وَ جَحِيماً وَ طَعاماً ذا غُصَّةٍ وَ عَذاباً أَلِيماً « 6 » ( همانا نزد ما قيدهاى گران و دوزخ و طعام گلوگير و عذاب دردناك است ) خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ « 7 » ( خزنه جهنم را بگويند اين كسى را كه نامه‌اش بدست چپش داده

( 1 ) - سوره قلم آيه 4 ( 2 ) - سوره نمل آيه 23 ( 3 ) - سوره النمل آيه 26 ( 4 ) - توحيد صدوق ره ( 5 ) - سوره حجر آيه 44 ( 6 ) - سوره مزمل آيه 13 ( 7 ) - سوره الحاقه آيه 31