اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٠
« معايبى كه لازمه عقيده جبريه است »
« معايبى كه لازمه عقيده جبريه است »
« معايبى كه لازمه عقيده جبريه است »
لازمه اعتقاد بجبر و الجاء بنده‌گان در افعال خود ، انكار عدل و انكار حسن و قبح عقلى ، و لغو بودن بعثت انبياء و جعل تكليف ، و صحيح بودن عقاب مطيع و ثواب عاصى و فرق و تفاوت نبودن بين آنها و غير آن از لوازم ديگر است ، و اخبار در مذمت اين طائفه بسيار است از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده كه فرمود
« لعن اللَّه القدريّه »
پرسيدند قدريه چه كسانى هستند ؟ فرمود
« فئة قدر عليهم المعاصى و عذّبهم عليها »
( گروهى هستند كه گمان ميكنند خداوند معصيتها را بر آنان مقدر نموده و آنان را بر آنها عذاب مىكند ) « 1 » و نيز روايت شده كه خدمت آن حضرت عرض كردند قومى هستند كه با مادران و خواهران خود نزديك ميشوند و اگر از آنها علّت آن را بپرسى ميگويند خدا مقدر فرموده و چنين خواسته است ، حضرت فرمود
« سيكون فى امّتى اقوام يقولون مثل مقالتهم اولئك مجوس امّتى »
( در امت من گروهى خواهند بود كه مثل گفتار آنها را ميگويند ، اينان مجوس امت منند ) « 2 » و از جابر ( رض ) روايت شده كه درباره آنها گفت
« الرادّ عليهم كالشاهر سيفه فى سبيل اللَّه »
( كسى كه قول آنها را ردّ كند مانند كسى است كه در راه خدا شمشير كشيده ) « 3 » و روايت شده كه ابو حنيفه از حضرت كاظم عليه السّلام پرسيد معصيت از كيست حضرت فرمود
« لا بدّ ان يكون المعصية من العبد او من اللَّه او منهما جميعا فان كانت من اللَّه فهو اعدل و انصف ان يظلم عبده الضعيف و يؤاخذه بما لم يفعله ، و ان كانت منهما فهو شريكه و القوى اولى بانصاف عبده الضعيف ، و ان كانت المعصية من العبد وحده فعليه وقع الامر و اليه توجه النهى و له حق الثواب و العقاب و وجبت له الجنة و النار » « 4 »
( 1 - 2 ) - كفاية الموحدين مبحث عدل ( 3 - 4 ) - بحار الانوار مجلد سوم ص 25