اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١٦

( مقام دوم در فضيلت سخاوت و مذمت بخل )

و از شيخ صدوق ره نقل شده كه گفته است اطلاق سخى بر خداوند جايز نيست زيرا سخاوت بمعنى لين است چنانچه گفته مىشود « ارض سخواء و سخاويّة » « و قرطاس سخاويّة » ولى اين سخن درست نيست زيرا چنانچه گذشت اسماء الهى توقيفى است و همين كه از طريق شرع رسيد بايد اطلاق آن را حمل بر آثار نمود يعنى سخاوت در خداوند عبارت از آثار آنست چنانچه حبّ و بغض و غضب و سخط و رحم و نظائر اين صفات بمعنى آثار آنهاست نه اينكه تأثير و انفعالى در ذات حق واقع شود و اخبار در فضيلت و فوائد و ثمرات سخاوت بسيار است از پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده « 1 » كه فرمود

« السخاء شجرة من شجر الجنة اغصانها متدلية على الارض فمن اخذ منها غصنا قاده ذلك الغصن الى الجنّة »

( سخاوت درختى است از درختهاى بهشت كه شاخه‌هاى آن روى زمين آويخته است هر كه شاخهء از آن را بگيرد او را به طرف بهشت كشاند ) و نيز از آن حضرت روايت شد « 2 »

« الجنة دار الاسخياء »

( بهشت خانه سخاوت پيشگان است » و نيز فرمود « 3 »

شابّ سخى مراهق فى الذنوب احبّ الى اللَّه من شيخ عابد بخيل »

( جوان سخى گناه‌كار محبوبتر است نزد خدا از پير عبادت كننده بخيل ) و هم از آن حضرت روايت شده « 4 » كه فرمود

« السخاء شجرة تنبت فى الجنة فلا يلج الجنة الا سخى »

( سخاوت درختى است كه در بهشت ميرويد پس داخل بهشت نشود مگر سخى ) و نيز فرمود « 5 »

« السخاء من الايمان و الايمان فى الجنة »

( سخاوت از شعب ايمان است و ايمان در بهشت است ) و غير اينها از اخبار ديگر و آيات و اخبار در مذمت بخل نيز بسيار است ، در قرآن كريم ميفرمايد إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ كانَ مُخْتالًا فَخُوراً الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ « 6 » ( بدرستى كه


( 1 - 2 - 3 - 4 - 5 ) - جامع السعادات ( 6 ) - سوره نساء آيه 4