اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٠
« استغفار »
« استغفار »
« استغفار »
گفتن استغفر اللَّه ربّى و اتوب اليه و امثال آن است و در حقيقت استغفار و توبه و وجوب عقلى آن و وجوب قبول آن و شرايط و آداب و طريق تحصيل آن بحث طويل الذيل است و ما در كتاب عمل صالح كه آخر مجلد سيم كلم الطيّب است در اطراف آن بحث كردهايم و در اينجا تنها معنى اين ذكر شريف و اهميّت آن را متذكّر ميشويم در كلمه استغفار به دو اسم از اسماء شريفه الهى اشاره مىشود يكى غفّاريّت و ديگرى توّابيّت و غفّار و غفور از ماده غفر بمعنى ستر است ، بنا بر اين غفّار الذنوب با ستّار العيوب قريب المعنى است و چنانچه خداوند قبائح بدن را به ظاهر جمال پوشانيده و خواطر مذمومه و منويات ناپسنديده را مستور داشته قبايح اعمال و معاصى را نيز در دنيا و آخرت از نظر مردم پنهان ميدارد مگر اينكه خود بندگان پرده درى و هتّاكى نمايند و غافر و غفور و غفّار « اسم فاعل صفة مشبهه ، صيغه مبالغه » هر سه بر خدا اطلاق مىشود و غفور بر استمرار و غفّار بر كثرت و شمول مغفرت دلالت دارد در قرآن مجيد ميفرمايد غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقابِ ذِي الطَّوْلِ « 1 » و نيز ميفرمايد وَ إِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ « 2 » و نيز ميفرمايد وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى « 3 » و توّاب مبالغه از تاب بمعنى رجع است و اين فعل اگر بعلى متعدى شود از صفات بارى است يعنى بازگشت از عقوبت و اگر بالى متعدى شود از صفات بنده است
( 1 ) - سوره غافر آيه 3 ( 2 ) - سوره انعام آيه 165 ( 3 ) - سوره طه آيه 84