اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٨

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 1 تا 2 ]

« هُدىً لِلْمُتَّقِينَ » هر گاه گفته شود با اينكه قرآن هادى و راهنماى همه مردم است چنانچه در همين سوره ميفرمايد شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ « 1 » چرا در اين آيه هدايت قرآن را بپرهيزكاران اختصاص داده ؟

گوئيم مراتب هدايت مختلف است و هدايت تامّه كه نائل شدن به مقصود باشد مخصوص متقين است و توضيح اينكه افراد انسان بر چهار دسته‌اند دسته اوّل كسانى كه نه ايمان دارند و نه تقوى ، قرآن آنان را بايمان و تقوى راهنمايى مىكند و اگر مهتدى شدند جزو متّقين ميشوند و گرنه حجّت بر آنها تمام ميگردد دسته دوم كسانى كه ايمان ندارند ولى در رفتار و كردارشان درست و نسبت بمذهب خود عاملند و اينان بهدايت نزديكترند و اگر هدايت قرآن را نپذيرفتند با دسته اول در تماميت حجت يكسانند دسته سوم مؤمن غير متقى است كه قرآن آنان را بتقوى راهنمايى مينمايد و اگر پذيرفتند بهره كامل از هدايت قرآن برده‌اند و اگر با ايمان و آلوده بمعاصى از دنيا بروند اميد نجاتى براى آنان هست ولى مسلّما موجب گرفتارى و عقوبت در دنيا و آخرت آنها ميگردد دسته چهارم مؤمن متقى كه جميع انحاء سعادت دنيا و آخرت را بدست آورده و بهره كامل از قرآن برده و هدايت كامله مخصوص اين دسته است علاوه بر اينكه متقين چون در راه خدا و طريق بنده‌گى حق قدم برميدارند و دائما از قرآن استفاده ميكنند و ازدياد هدايت مينمايند چنانچه ميفرمايد وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا « 2 » و تقوى از وقايت و بمعنى حفظ و منع از ضرر است و تقوى در هر كارى مناسب با خود آنست ، مثلا تقواى در تجارت حفظ مال از مصارف بيهوده و معاملات خسران پذير ، و تقواى در زراعت حفظ آن از آفات زراعتى ، و تقواى مريض خوددارى نمودن

( 1 ) - سوره بقره آيه 181 ( 2 ) - سوره عنكبوت آيه 69