اخلاق در قرآن و سنت (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٩٧

فصاحت وبلاغت

رساندن سخن بليغ به گوش شنوندگان ، از يك خطيب و سخنران ، بسيار شايسته است . فقيه و عالمى كه دانستنىها را آگاه باشد امّا نتواند آن را بيان كند همانند بخيلى است كه مالى زياد اندوزد و كسى از اموال او سودى نبرد .

علم را بايستى به ديگران آموخت ، تعليم علوم ، گذشته از اينكه خدمت به همان علم مىباشد ، زكات نيز محسوب مىشود .

قال الصادق عليه السلام :

« انَّ لِكُلِّ شَىءٍ زَكاةٌ وَزَكاةُ الْعِلْمِ انْ يُعَلِّمَهُ اهْلَهُ » « 1 »

علاوه اينكه صاحب علمى كه دانش خود را مكتوم و مخفى نموده است ، مطرود درگاه الهى است .

قال الصادق عليه السلام :

« انَّ الْعالِمَ الْكاتِمَ عِلْمَهُ يُبْعَثُ انْتَنُ اهْلِ القِيمَةِ ريحاً ، تَلْعَنُهُ كُلُّ دابَّةٍ حَتّى دوّابِّ الْارْضِ الصِّغارِ » « 2 »

على اىّ حال ، سخن و سخنورى ، فصاحت و بلاغت از صفات محموده و پسنديده است ، ولى آيا مىتوان به آن فخر فروخت و خود را برتر جلوه داد ؟ هرگز !

تكه‌گوشتى كه انسان با آن سخن مىگويد ، وسيله‌اى است كه خداى متعال در اختيار او قرار داده است ، اين ابزار مىتواند فضيلتى ايجاد كند كه موجب تكميل شدن حسنات انسانى گشته و زيور او شود .

قال على عليه السلام :

« لِلْانْسانِ فَضيلَتانِ ، عَقْلٌ وَمَنْطِقٌ ، فَبِالْعَقْلِ يَسْتَفيدُ وَبِالْمَنْطِقِ يُفيد » « 3 »

( 1 ) - هر چيزى زكاتى دارد و زكات علم اين است كه آن را به اهل دانش و خواستاران آن بياموزد . ( بحارالانوار - جلد 78 - صفحه 247 ) . ( 2 ) - عالمى كه علم خود را مخفى نگه دارد . بدبوترين اهل قيامت محشور مىشود كه تمام جنبندگان و حتى جنبندگان كوچك زمين وى رالعن مىنمايند . ( بحارالانوار - جلد 2 - صفحه 72 ) . ( 3 ) - انسان دو فضيلت دارد : عقل و منطق ، به‌وسيله عقل مىفهمد و به‌وسيله منطق افاده مىنمايد . ( غررالحكم ) .