اخلاق در قرآن و سنت (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٣
1 - آشتى دادن
موارد جواز
موارد جواز
در بزنگاه‌هاى حساس كه رعايت حرمت اوامر و نواهى الهى با مصالح مسلمانان در مقابل يكديگر قرار مىگيرند ، حضرت حقّ تبارك و تعالى بخاطر عزّتى كه به خلايق خويش مرحمت فرموده ، دستور به حفظ مصالح مسلمانان داده‌است .
در اين گونه موارد او نه تنها از عقاب برخى گناهان گذشته‌است ، بلكه به آنها ثواب مىدهد .
موارد جواز گناه كذب در يك نگاه كلى به دو بخش ( اصلاح - ضرورت ) تقسيم مىشود و تفصيل آنها به شرح ذيل مىباشد .
1 - آشتى دادن
1 - آشتى دادن
اگر آشتى كردن دو نفر مستلزم دروغ باشد ، چنين دروغى جايز و گاه واجب مىشود ، بنابراين آنچه مَثَل شده است كه « دروغ مصلحت آميز به ز راست فتنه‌انگيز » اگر در جائى به كار رود كه لازمه اصلاح ، دروغ باشد و بدون آن اصلاح صورت نپذيرد ، سخنى صحيح و مطابق اين حديث شريف است .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« انَّ اللَّهَ عزَّوجَلَّ احَبَّ الْكَذِبَ فى الصَّلاحِ وَابْغَضَ الصِّدْقَ فى الْفَسادِ » « 1 »
ناگفته نماند بنابر روايتى از امام ششم عليه السلام اصولًا آنچه كه در مسير اصلاح دو نفر عنوان مىشود ، نه صدق است و نه كذب بلكه سخنى غير آن‌دو محسوب مىشود .
البته روشن است مراد از اين بيان حقيقتاً نوع سومى از سخن نمىباشد زيرا بين صدق و كذب چيزى وجود ندارد ، بلكه مراد رفع اثر تكليفى كلام است ، يعنى دروغ
( 1 ) - همانا خداى متعال كذب در اصلاح را دوست و راستى فسادآور را مبغوض ميداند . ( بحار الانوار - جلد 77 - صفحه 47 ) .