اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٢

متن حديث شريف عنوان بصرى با ترجمه مرحوم علامه طهرانى

الْحَمَاقَةَ وَ الْبَلَهَ ؛ وَ لَاتَأْكُلْ إلَّاعِنْدَ الْجُوعِ ؛ وَ إذَا أَكَلْتَ فَكُلْ حَلَالًا وَ سَمِّ اللَهَ وَ اذْكُرْ حَدِيثَ الرَّسُولِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ :

مَا مَلَأَ ءَادَمِىٌّ وِعَآءًا شَرًّا مِنْ بَطْنِهِ ؛ فَإنْ كَانَ وَ لَابُدَّ فَثُلْثٌ لِطَعَامِهِ وَ ثُلْثٌ لِشَرَابِهِ وَ ثُلْثٌ لِنَفَسِهِ .

« پس حضرت فرمود : امّا آن چيزهائى كه راجع به تأديب نفس است آنكه :

مبادا چيزى را بخورى كه بدان اشتها ندارى ، چرا كه در انسان ايجاد حماقت و نادانى مىكند ، و چيزى مخور مگر آنگاه كه گرسنه باشى ؛ و چون خواستى چيزى بخورى از حلال بخور و نام خدا را ببر و بخاطر آور حديث رسول اكرم صلّى الله عليه و آله را كه فرمود :

هيچوقت آدمى ظرفى را بدتر از شكمش پر نكرده است . بناءً عليهذا اگر بقدرى گرسنه شد كه ناچار از تناول غذا گرديد ، پس به مقدار ثلث شكم خود را براى طعامش بگذارد ، و ثلث آن را براى آبش ، و ثلث آن را براى نفسش . »

وَ أَمَّا اللَوَاتِى فِى الْحِلْمِ : فَمَنْ قَالَ لَكَ : إنْ قُلْتَ وَاحِدَةً سَمِعْتَ عَشْرًا فَقُلْ : إنْ قُلْتَ عَشْرًا لَمْ تَسْمَعْ وَاحِدَةً !

وَ مَنْ شَتَمَكَ فَقُلْ لَهُ : إنْ كُنْتَ صَادِقًا فِيمَا تَقُولُ فَأَسْأَلُ اللَهَ أَنْ يَغْفِرَ لِى ؛ وَ إنْ كُنْتَ كَاذِبًا فِيمَا تَقُولُ فَاللَهَ أَسْأَلُ أَنْ يَغْفِرَ لَكَ .

وَ مَنْ وَعَدَكَ بِالْخَنَى فَعِدْهُ بِالنَّصِيحَةِ وَ الرَّعَآءِ .

« و امّا آن سه چيزى كه راجع به بردبارى و صبر است : پس كسى كه به تو بگويد : اگر يك كلمه بگوئى ده تا مىشنوى به او بگو : اگر ده كلمه بگوئى يكى هم نمىشنوى !

و كسى كه تو را شتم و سبّ كند و ناسزا گويد به وى بگو : اگر در آنچه مىگوئى راست مىگوئى من از خدا مىخواهم تا از من درگذرد ؛ و اگر در آنچه مىگوئى دروغ مىگوئى ، پس من از خدا مىخواهم تا از تو درگذرد .