اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — الصفحة ٧٥

قواعد اسم منسوب

پس در مثال فوق هم كساوي جايز است و هم كسائي .

چهارم - آنكه همزه ملحق به حرف اصلى باشد يعنى حكم حرف اصلى را داشته باشد مانند علباء كه در آن نيز همان دو وجه سابق جايز است .

پس در اينمثال تغيير نكند پس اسم منسوب آن مائي و شائى مىشود .

7 - كلماتيكه دو حرفى باشند و در اصل سه حرفى بوده و سپس حرفى از آنها حذف شده است از سه حال خارج نيستند :

اوّل : آنكه فاء الفعل از آنها حذف شده است .

حكم آنها در موقع الحاق ياء نسبت اينستكه محذوف برنگردد مانند : عدة وسعة كه در اصل الوعد و الوسع بوده‌اند و اسم منسوب آنها عدىّ و سعيّ مىشود .

دوّم : آنكه عين الفعل از آنها حذف شده است .

حكم آنها در موقع الحاق ياء نسبت مانند صورت اوّل است يعنى محذوف برنميگردد مانند سه كه در اصل سته بوده و اسم منسوب آن سهىّ مىشود .

سوّم : آنكه لام الفعل از آنها حذف شده باشد و آن خود داراى چند حالت است :

الف - آنكه حذف لام به جهت التقاء ساكنين باشد چنانچه عصىّ و عم چنين هستند .

حكم اين قسم كلمات موقع الحاق ياء نسبت اينستكه محذوف بايد برگردد لذا در دو مثال مذكور اسم منسوب آنها عصوىّ و عموىّ مىشود .

ب - آنكه حذف لام بدون جهت باشد ، در اين صورت اگر عين الفعل