اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — الصفحة ٧٤

قواعد اسم منسوب

خليل و سيبويه گفته‌اند :

موقع الحاق ياء نسبت تغييرى در آن پيدا نميشود .

ولى يونس گفته است كه عين الفعلش موقع نسبت مفتوح مىشود .

5 - كلماتيكه در مرتبه سوّم آنها ياء واقع شود و قبل از آن هم الف غير زائده باشد در آن دو وجه جايز است :

اوّل : ياء را تغيير ندهند .

دوّم : آن را بهمزه قلب كنند .

پس در مثالهاى : آية ، غاية ، و راية هم آيتى و غايتى و رايتى جايز است و هم آئى و غائى و رائى .

6 - كلماتيكه در آخر آنها همزه است و قبل از آن الف شرحش بقرار ذيل است :

همزه يا بعد از الف زائده واقع مىشود و يا غير زائده : همزه بعد از الف زائده بر چهار قسم است :

اوّل - آنكه همزه اصلى باشد و حكم آن در موقع الحاق ياء نسبت اينستكه غالبا باقى ميماند مانند : قرّاء كه قرّائي مىشود .

دوّم - آنكه همزه زائده باشد و به جهت تأنيث ملحق شده باشد و حكم آن اينستكه موقع الحاق ياء نسبت بواو قلب مىشود مانند : حمراء كه حمراوي مىشود .

سوّم - آنكه همزه از حرف اصلى ديگرى قلب شده باشد مانند : كساء كه از ياء قلب شده است و حكم آن اينستكه موقع الحاق ياء نسبت در آن دو وجه جايز است .

1 - قلب آن بواو .

2 - عدم تغيير آن .