اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — الصفحة ٤٠

اوزان اسم آلت

اوزان اسم آلت

اوزان اسم آلت

براى اسم آلت سه وزن مشهور مىباشد به اين شرح :

1 - مفعال ( بكسر ميم و سكون فاء ) مانند : مقياس و مضراب .

2 - مفعل ( بكسر ميم و سكون فاء و فتح عين ) مانند محلب و مقلع .

3 - مفعله ( بكسر ميم و سكون فاء و فتح عين ) مانند مسرجه و منشره و گاهى هم بر وزن فعال ميآيد مانند خياط و نطاق و نظام .

و امّا صرف آن مانند صرف سائر مشتقات است .

تمرين

در جملات ذيل كه از ائمّه معصومين سلام الله عليهم اجمعين نقل شده اسماء جامد و مشتق را تعيين كرده و سپس بيان كنيد كه مشتقّات از چه نوعى هستند :

1 -

اذكروا إنقطّاع الّلذّات و بقاء التبعات

( به ياد آوريد تمام شدن خوشيها و بجاى ماندن گناهان را ) .

2 -

الحلم غطاء ساتر و العقل حسام قاطع فاستر خلل خلقك بحلمك و قاتل خلل خلقك بحلمك و قاتل هواك بعقلك

( بردبارى پرده‌اى است پوشاننده و خرد شمشيرى است برّان ، پس به بردبارى بپوشان نقائص خوبت را و بخرد نابود كن هواى نفست را ) .