اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — الصفحة ٢٦٨

برخى از احكام قلب

بين فتحه و راء فاصله نباشد اعم از اينكه فتحه بر راء قبل از راء باشد همچون به ضرر يا بر غير آن نظير بمطر .

اعلال و اقسام آن

اعلال و اقسام آن

اعلال عبارتست از تغيير دادن حرف علّه به منظور حصول تخفيف در كلمه و آن داراى اقسامى است به اين شرح :

قلب ، حذف ، اسكان .

و براى آن حروفى معيّن نموده‌اند كه عبارتند از الف ، واو ، ياء .

قلب

قلب

در بعضى موارد قلب حرفى به حرف ديگر لازمست همچون قلب واو و ياء به تاء در باب افتعال مانند اتّعد و اتّسر .

برخى از احكام قلب

برخى از احكام قلب

1 - در جائى كه قبل از واو كسره باشد آن را به ياء و اگر قبل از ياء ضمّه باشد آن را به واوقلب مىكنند مانند ميزان كه در اصل موزان بوده يا موقظ كه ميقظ بوده است .

مرحوم نجم الائمه ميفرمايد :

واو ساكنه در صورتى كه مدغم نبوده و ماقبلش كسره نباشد لازمست كه بياء قلب شود مانند ميقات كه رد اصل موقات بوده است .

2 - اگر واو ساكنه كه در وسط كلام واقع شده ماقبلش مضموم باشد از دو حال خارج نيست :

الف - بعدش كلام با دو حرف منتهى شود .

ب - بعد از آن يك حرف فقط باشد .