اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى) — الصفحة ١٦

اوزان مصادر ثلاثى

و از غير ثلاثى آنكه بيشتر از سه حرف باشد مانند : إكرام « نيكى كردن » و هركدام داراى اوزانى هستند .

اوزان مصادر ثلاثى

اوزان مصادر ثلاثى

اوزان مصادر ثلاثى بر دو قسم است : قياسى و غير قياسى .

اوزان قياسى مصادر ثلاثى بقرارزير مىباشد :

1 - فعل : هرفعل ثلاثى متعدّى كه عين الفعل آن مفتوح يا مكسور باشد بر اين وزن ميآيد مانند : ضرب و فهم كه مصدرشان ضرب و فهم است .

2 - فعل مصدر است براى فعل صحيح ثلاثى مانند : فرح « شاد شد » كه مصدرش فرح است و فعل معتل اللّام ثلاثى مانند : جوى « عشق ورزيد » كه مصدر جوىّ مىباشد و فعل ثلاثى كه مضاعف باشد مانند : شلّ « خشك شود » كه مصدرش شلل است .

3 - فعاله : مصدر است براى هرفعل ثلاثى كه دلالت بر حرفه و شغل نمايد مانند : صاغ « ريخت » كه مصدرش صياغه مىشود .

4 - فعال : مصدر است براى افعا ثلاثى كه دلالت بر هيجان و فرار كنند مانند : نكح « ازدواج نمود » و فرّ « فرار نمود » كه نكاح و فرار است .

5 - فعال : غالبا مصدر است براى افعاليكه بر صوت دلالت كنند مانند صرخ « فرياد زد » كه مصدر صراخ است .

6 - فعله : غالبا مصدر است براى افعاليكه بر رنگ دلالت كنند مانند حمر « سرخ شد » كه مصدرش حمره مىشود .

7 - فعاله : غالبا مصدر است براى افعاليكه عين الفعل آنها مضموم باشد مانند : كرم « باسخاوت شد » كه مصدرش كرامه مىباشد .