الرسول القائد (شيوه فرماندهى پيامبر ص) (فارسى) — الصفحة ٢٥٢

نتايج حديبيه :

پيش از آن ، به دليل قدرت قريش و وجود كعبه در مكه ، به انجام چنين كارى اطمينان نداشتند . به اين ترتيب جبههء مسلمانان نيرو گرفت . شمار هم پيمان‌هاى آنان بسيار گرديد و نيروى كوبنده آنها افزايش يافت .

ج - فاصله افتادن ميان قريش و هم پيمان‌هاى سنتى آنان - يعنى يهوديانى كه پيوسته قبايل را به جنگ با پيامبر ( ص ) تشويق مىكردند .

د - برقرارى آرامش و فراهم شدن فرصت براى تبليغ و گسترش اسلام .

ه - موفقيت مسلمانان در دستيابى به بىطرفى مسلحانه - ؛ مسلمانان مدينه بىطرف بودند و تنها آن دسته كه از مكه گريخته بودند در جنگ به سر مىبردند .

و - بر انگيخته شدن افكار عمومى عليه قريش - به خاطر جلوگيرى مسلمانان از زيارت و بزرگداشت خانهء خدا . اين رفتار ، توجه بسيارى از مردم ، شمار زيادى از قريش و بسيارى از همسايگان آنها را به مسلمانان جلب كرد ، و راه فتح مكه را براى آنان هموار ساخت .

2 - اين دستاوردها جزو اهداف بلند مدت رسول خدا ( ص ) به شمار مىرفت ولى مسلمانان در آن هنگام توان درك آن را نداشتند . اما اندكى پس از آمدن به مدينه و استقرار در آن شهر ، پيامدهاى آن آشكار شد . در اين هنگام ابوبكر از ضمير مسلمانان پرده برداشت و گفت : « هيچ پيروزىاى مانند صلح حديبيه براى اسلام كسب نشده است . ! » آنگاه آيهء شريفهء « إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً » « 1 » دربارهء اين پيروزى نازل گشت .

در اين هنگام مسلمانان به آينده‌نگرى پيامبر ( ص ) پى بردند و نشانه‌هاى پيروزى موعود را به چشم ديدند .

( 1 ) - ما تو را پيروزى بخشيديم [ چه ] پيروزى درخشانى ( فتح ( 48 ) ، آيهء 1 ) .