اسئلة القرآن المجيد وأجوبتها من غرائب آي التنزيل (پرسش و پاسخهاى قرآنى) (فارسى) — الصفحة ٢٥٩
سورهء هود
جواب : منظور ده سوره مانند قرآن در فصاحت و بلاغت است گرچه افتراء باشد . برخى گفتهاند : مراد آنست كه شما نيز ده سوره مثل قرآن كه به گمان شما افتراء است بياوريد . پس تمثيل در افتراء است .
چرا در آغاز به صورت مفرد فرمود : قل ولى در پايان فرمود : فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا « 1 » و ضمير لكم را به صورت جمع آورد ؟
جواب دوّم : خطاب هم در صدر و هم در ذيل متوجه پيامبر ( ص ) است ولى در پايان به جهت تعظيم و بزرگداشت آن حضرت ضمير را به صورت جمع آورده است .
جواب سوّم : خطاب دوم متوجه پيامبر ( ص ) و اصحاب آن حضرت است .
چون آن حضرت و اصحابش به وسيله قرآن با آنان گفتگو مىكردند ، ناگفته نماند آيه ديگرى كه مىفرمايد : فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ « 2 » جواب اول را تقويت مىكند .
جواب چهارم : خطاب « فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا . . . » متوجه مشركان است و ضمير « يَسْتَجِيبُوا » به « مَنِ اسْتَطَعْتُمْ » برمىگردد يعنى اگر كسانى را كه فرا مىخوانيد شما را پاسخ مثبت ندادند و بواسطه ناتوانى كه دارند شما را بر معارضهء با قرآن پشتيبانى نكردند ، بدانيد اى مشركان كه قرآن به علم الهى نازل شده است و اين جواب سوم وجه لطيفى است .
وَ يا قَوْمِ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مالًا « 3 » سؤال 433 : چرا كه در اينجا قول نوح عليه السّلام با واو آمده در حالى كه قول
( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 14 : پس اگر شما را اجابت نكردند بدانيد . ( 2 ) . سورهء قصص ، آيهء 50 : پس اگر تو را اجابت نكردند بدان . ( 3 ) . سورهء هود ، آيهء 29 : و اى قوم از شما براى آن مالى نمىخواهيم .