أسباب نزول الآيات (اسباب النزول) (فارسى) — الصفحة ٧٠
سورهء آل عمران
مورد خيانت واقع شده‌اند و كشته هم شده‌اند ، پيغمبر ( ص ) خيانت نمىكند ( به صيغهء معلوم ) . . .
ابو الحسن احمد بن ابراهيم نجار با اسناد از ابن عباس روايت مىكند كه قرائت به صيغهء مجهول [ يغلّ ] را انكار مىكرد و مىگفت : چگونه به پيغمبران خيانت نمىشود در حالى كه مىكشندشان ؟ معنى صحيح اين است كه منافقان ، پيغمبر ( ص ) را در قسمتى از غنايم متهم كردند و آيه نازل شد كه هيچ پيغمبرى را نرسد و نسزد كه خيانت ورزد .
احمد بن محمد بن احمد اصفهانى با اسناد از سلمه و او از ضحاك روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) طلايه‌اى فرستاد و در اين ميان غنيمتى به دست آمد و حضرت آن را بين مسلمين قسمت كرد و براى آنان كه به مأموريت رفته بودند چيزى باقى نماند . وقتى باز گشتند گفتند پيغمبر ( ص ) غنيمت را تقسيم كرد و سهم ما را نداد ، آيه بدين مناسبت نازل شد . سلمه گويد : ضحاك مجهول قرائت مىكرد . ضحاك از ابن عباس روايت مىكند كه روز حنين چون غنايم هوازن به دست پيغمبر ( ص ) افتاد مردى سوزنى دزديد و آيهء بالا نازل گرديد . قتاده گويد آيه دربارهء بعضى خيانتكاران مسلمان نازل گرديد . كلبى و مقاتل گويد : دربارهء تيراندازانى كه در جنگ احد موضع خود را رها كردند و گفتند مىترسم پيغمبر ( ص ) بگويد : هر كس هر چه برداشت براى خودش ! و غنايم را همچون روز بدر تقسيم نكند . پيغمبر ( ص ) به آنان فرمود خيال كرديد ما خيانت مىكنيم و سهم شما را نمىدهيم ؟ - و آيه نازل شد .
ابن عباس گويد : اشراف درخواست مىكردند به آنان سهم ويژه داده شود و آيه ( در رد درخواست ايشان ) نازل گرديد .
أَ وَ لَمَّا أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ . . . ( آيهء 165 ) . ابن عباس از عمر بن خطاب نقل مىكند كه جنگ احد سال بعد از جنگ بدر رخ داد و هفتاد تن از مسلمانان كشته شدند و اصحاب پيغمبر ( ص ) گريختند و دندان پيغمبر ( ص ) شكست و مغفر بر سرش خرد شد . و خون بر صورتش جارى گرديد ؛ و آيهء بالا نازل شد . مقصود از « مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ » جان بها گرفتن بابت مشركان اسير شده در جنگ بدر است .
وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً . . . ( آيهء 169 ) . محمد بن محمد بن يحيى با اسناد از عباس روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) فرمود : ارواح برادران شهيد شما در احد را خداوند در قالب مرغان سبز رنگى قرار داده كه از آب جوىهاى بهشت مىنوشند و از