أسباب نزول الآيات (اسباب النزول) (فارسى) — الصفحة ٣٠

سورهء بقره

روايت مىكند كه چون آيهء وَ إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ ( بقره آيهء 163 ) نازل شد كفار قريش در مكه گفتند : يك خدا چگونه به همه مىرسد ؟ و آيهء فوق نازل شد .

ابو بكر اصفهانى با اسناد از ابو الضحى نقل مىكند كه چون آيه و الهكم إله واحد ( بقره 163 ) نازل شد مشركان با شگفتى پرسيدند : خدا يكى است ؟ اگر راست مىگويد آيه‌اى در اين باب بياورد . آيه إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . در اين باب نازل شد .

يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً . . . ( آيه 168 ) . كلبى گويد : اين آيه دربارهء طوايف ثقيف و خزاعه و عامر بن صعصعه كه پاره‌اى محصولات را و نيز بحيره و سائبه و فصيله و حامى را بر خود تحريم كرده بودند نازل شده است .

إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتابِ . . . ( آيهء 174 ) . كلبى از ابن عباس روايت مىكند كه اين آيه دربارهء سران و عالمان يهود كه از قبل عامه ارتزاق مىكردند نازل شده است .

آنان اميدوار بودند كه پيغمبر ( ص ) آخر الزمان از آنان باشد . اما وقتى پيغمبر ( ص ) از ميان عرب‌ها ظهور كرد يهود از بيم بريده شدن نان و از بين رفتن رياست‌شان تعمدا اوصاف پيغمبر ( ص ) ( در تورات ) را تغيير داده به عوام يهوديان چنين فرا نمودند كه صفات پيغمبر ( ص ) مكه بدانچه در كتاب ما آمده است شبيه نيست تا بدين گونه از پيروى حضرت خوددارى كنند .

لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ . . . ( آيهء 177 ) . قتاده گويد شنيدم كه كسى از پيغمبر ( ص ) پرسيد : « نيكى چيست » . و اين آيه در جواب نازل شد . و نيز دربارهء مسلمين است بيش از تشريع فرايض كه اگر با ايمان به خدا و رسول اللّه ( ص ) در گذشته‌اند به بهشت خواهند رفت .

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى . . . ( آيهء 178 ) . شعبى گويد : بين دو طايفه از عرب نزاع بود . و يكى قوىتر از آن يكى ، و گفتند در برابر برده‌اى از ما آزاده‌اى از شما و در برابر زنى مردى را مىكشيم و اين آيه نازل شد .

أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ . . . ( آيهء 187 ) . والبى از ابن عباس روايت مىكند كه در ماه رمضان پس از نماز عشاء تا شب ديگر خوراك و عمل زناشوئى بر مسلمين حرام