اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — الصفحة ١٧٤
غُلات
مىشود ، در عالم برزخ است وادلهء عقلي نيز تناسخ را باطل مىشمرد . « 1 »
جمخانه وآداب آن
أهل حق هر هفته در محلى جمع شده وأوراد وأذكار خاصي را با تشريفات مخصوص به‌جا مىآورند . عدهء حاضر را « جم » وآن مجمع را « جمخانه » مىگويند .
افراد با خود هديه‌اى مىآورند تا در پايان مجلس صرف شود واين هديه نياز ونذر ناميده مىشود كه با شركت در جمخانه ودادن نياز ، تكليف نماز ساقط مىشود . « 2 »
در اين مراسم شخصي به‌نام « سيد » دعاى نذر را مىخواند . شخص ديگرى به‌نام « خليفه » نذرها را به‌طور مساوى بين حاضرين تقسيم مىكند وفردى به نام « كلام خوان » اذكارى را مىخواند تا افراد حاضر به پيروى از وى آنها را تكرار كنند .
سيد فردى است كه وابسته به يكى از خاندان يازده‌گانهء حقيقت است كه در نظر أهل حق سمت پيشوايى اين فرقه را دارند . « 3 »
أهل حق در هر سال سه روز از دوازدهم تا چهاردهم زمستان روزه مىگيرند . « 4 »
آنان مىگويند : صاحبكار فرمود : در دوره‌اى كه خداوند در جامهء مرتضى علي عليه السلام حلول كرده بود ، قرار چنين بوده كه هر كس ما را خواست سبيل نگيرد ؛ از اين رو أهل حق ، داراى شارب‌هاى بلند ودرازى هستند . « 5 »
ديدگاه أهل حق دربارهء علي عليه السلام
أهل حق همانند بسيارى از غاليان ديگر ، علي عليه السلام را خدا مىدانند واين اشعار در
( 1 ) - ر . ك : به‌سوى جهان ابدى ، زين‌العابدين قرباني ، ص 284 - 297 والحكمة المتعالية فىالاسفار الأربعة ، ملاصدرا ، ج 9 .
( 2 ) - همان ، ص 102 .
( 3 ) - آنان عبارتند از : خاندان شاه إبراهيم ، على قلندر ، بابا يادگار ، خاموش ( از نسل بوالوفا ) ، ميرسور ، ميرصفا ، حاجى بابوعيسى ، ذوالنور ، آتش‌بگ ، شاه حياس وخاندان بابا حيدر . ر . ك : گفتار هفتم از كتاب سرسپردگان .
( 4 ) - سرسپردگان ، ص 66 .
( 5 ) - همان ، ص 71 .