اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — الصفحة ١٣٧
زمينه‌ها
شمشير خالد شرّ مىبارد أو را عزل كن . أبو بكر پاسخ داد :
اى عمر ، أو را ببخش ؛ زيرا أو تأويل كرده « 1 »
گرچه اشتباه كرده است . « 2 »
به گواهى قرآن « 3 »
يكى از مصارف زكات « المؤلفة قلوبهم » است ، يعنى پرداخت آن به كساني كه با گرفتن زكات ، دل‌هايشان به اسلام متمايل مىشود وپيامبر صلى الله عليه وآله خود به اين دستور الهى عمل مىكرد وتا آخر عمر سهم آنان را مىپرداخت ، اما پس از روى كار آمدن أبو بكر ، اين گروه به بهانهء بىنيازى ، از زكات محروم شدند . « 4 »
چنان‌كه بنىهاشم نيز از سهم خمس به‌عنوان « ذوى القربى » « 5 »
محروم شدند وأبو بكر ، از دنيا رفتن رسول خدا را دستاويز قرار داده ، سهم آن حضرت وبستگانش را از خمس حذف كرد . « 6 »
با اينكه پيامبر صلى الله عليه وآله نمازهاى مستحبى را در ماه رمضان فرادا به‌جا مىآورد ودر زمان أبو بكر هم مسلمانان همين‌گونه عمل مىكردند ، اما خليفهء دوم دستور داد نمازهاى نافلهء ماه رمضان را به جماعت بخوانند كه به « صلاة التراويح » معروف است . « 7 »
پيامبر أكرم صلى الله عليه وآله به حضرت علي عليه السلام فرمود :
هر كه تو را فحش وناسزا گويد ، به من گفته است « 8 »
. . . .
اما معاوية دستور داد بالاى منابر ودر قنوت نماز ، حضرت أمير عليه السلام را لعن ونفرين كنند « 9 »
! بعضي از علماى أهل سنت گفته‌اند : معاوية مجتهد بود واين نوع كارها دليل بر فسقش نيست . « 10 »
( 1 ) - در زمان صحابه وتابعين ، اصطلاح اجتهاد شايع نبود بلكه عمل به رأى وتغيير احكام خدا را « تأويل » نام‌گذارى مىكردند سپس با گذشت زمان اصطلاح اجتهاد ومجتهد بجاى تأويل استعمال شد . ر . ك : معالم المدرستين ، سيد مرتضى عسگرى ، ج 2 ، ص 69 ، چاپ أول .
( 2 ) - ر . ك : النص والاجتهاد ، ص 151 .
( 3 ) - توبه ( 9 ) ، آيهء 60 .
( 4 ) - ر . ك : النص والاجتهاد ، ص 105 .
( 5 ) - انفال ( 8 ) ، آيهء 41 .
( 6 ) - ر . ك : النص والاجتهاد ، ص 111 .
( 7 ) - ر . ك : النص والاجتهاد ، ص 230 .
( 8 ) - همان ، ص 362 .
( 9 ) - همان ، ص 360 - 363 .
( 10 ) - ر . ك : الصواعق المحرقة ، ص 217 ، 220 .