اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — الصفحة ١٣٤
زمينه‌ها
در اين ميان ، نوشتن سخنان اولياى الهى واز همه برتر پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله براي آگاهى آيندگان از مسائل وحى ، از اهميت خاصي برخوردار است وتأثير مهمى در سرنوشت جهان بشريت دارد . خداوند متعال خطاب به پيامبر صلى الله عليه وآله مىفرمايد :
وذكر ( قرآن ) را بر تو فرود آورديم تا براي مردم بيان كنى آنچه را كه بر آنان نازل شده . شايد تفكر كنند . « 1 »
بنابراين نسل‌هاى آينده ، آن‌گاه قرآن را درست مىفهمند وهدايت مىيابند كه بيان پيامبر پيرامون آيات قرآن به آنها برسد ونوشتن ، بهترين راه اين رسيدن است وخود پيامبر صلى الله عليه وآله دستور مىداده كه سخنانش را يادداشت كنند .
روايت شده كه مردى از أنصار به سخنان پيامبر صلى الله عليه وآله گوش فرا مىداد واز آنها شگفت زده مىشد امّا نمىتوانست حفظ كند واز يادش مىرفت . از پيامبر چاره‌جويى خواست ؛ آن حضرت فرمود :
از دستت كمك بجوى وبا دستش به خط اشاره كرد « 2 »
( يعنى بنويس )
فردى به پيامبر صلى الله عليه وآله عرض كرد : اى رسول خدا من سخنان شما را مىشنوم آيا اجازه دارم آنها را بنويسم ؟
- بله ( بنويس )
- چه در حال غضب باشيد يا خشنودى ؟
- بله ، زيرا من در هر دو حال جز حق نمىگويم . « 3 »
ولى بعد از پيامبر صلى الله عليه وآله ، امّت با واقعهء تلخى رو به رو شد كه آن منع نقل ونوشتن حديث بود واين موضوع تأثير بسزايى در پيدايش مذاهب گوناگون وبرداشت نادرست آنان از مسائل ديني داشت .
يحيى بن جعده نقل مىكند :
عمر اراده كرد سنت پيامبر نوشته شود سپس از تصميمش برگشت وطي نامه‌اى به
( 1 ) - نحل ( 16 ) ، آيهء 44 .
( 2 ) - سنن ترمذى ، ج 4 ، ص 146 - 145 ، كتاب العلم ، باب ما جاء في الرخصة فيه .
( 3 ) - مسند أحمد بن حنبل ، ج 2 ، ص 215 .