اسلام و هيئت (فارسى) — الصفحة ٢٩٥

اما شريعت اسلام

معادن واقع در اعماق زمين را گداخته ، زمين و اجزاى زمين را به شكل بخار در هوا پراكنده خواهد ساخت . چنان كه مفاد خبر اشعار دارد .

مقاله پنجم : در تفسير قمى ، مجمع البحرين ، بحارالانوار و نورالثقلين از حضرت رضا عليه السلام روايت شده است كه فرمود : « خورشيد و ماه دو آيتند . . . » تا آن كه فرمود : « و روشنايى هر دو از نور عرش و حرارتشان از آتش دوزخ است و چون رستاخيز برپا شود ، نور خورشيد و ماه به وطن اصلى خود « عرش » و حرارتشان بر ميهن خود « آتش » بر مىگردد و ديگر نه خورشيد خواهد بود و نه ماه . . . « 1 » » .

از اين خبر چند نكته استفاده مىشود :

1 . جرم خورشيد داراى حرارت و آتشين است ، چنان كه همين معنا دراين مسئله منظور ماست .

2 . ماه از خودش نيز روشنايى دارد ( قطع نظر از نور اكتسابى آن ) .

3 . جرم ماه هم داراى حرارت و آتشين است ، چنان كه شرح اين دو نكته در مسئلهء احوال ماه خواهد آمد .

4 . مقصود از فانى شدن اجسام در قيامت اين است كه مواد از هم متلاشى و صور اشياء معدوم مىگردد ؛ نه اين كه اصل ماده نابود شود ، و ساير مقالات شرع هم كه در باب « فناء اجسام » وارد شده ناظر به همين معناست .

مقالهء ششم : در كافى و بحارالانوار و كتب اخبار ديگر ، از « جابر » نقل شده است :

گفت شنيدم از حضرت باقر عليه السلام كه فرمود : « خورشيد را فرشته‌اى است كه بر آن آب مىپاشد ! و هر گاه چنين نباشد ، زمين از حرارت آن مشتعل خواهد شد « 2 » . »

دلالت اين كلام بر اين كه خورشيد به خودى خود داراى حرارت و آتشين است

( 1 ) . متن خبر : الشَمسُ والقَمرُ آيَتانِ - إلى أن قال : « وضَوْؤُهُما من نورِ عَرشِهِ ، و حُرُّهُما من نارِ جَهَنّمَ ، فإذا كانت القيامةُ عادَ إِلى العَرشِ نُورُهما ، و عاد إلى النارِ حرُّهُما ، فلا يكون شمسٌ و لا قمر . ( س ) ( 2 ) . متن خبر : إنَّ للشمسِ ملكاً يَنضُحها بالماءِ ولولا ذلك لَا شَتَعَلتِ الأرضُ . . . .