اسلام و هيئت (فارسى) — الصفحة ٢٩٣

اما شريعت اسلام

باهره آنان را فرو مىگرفته است ! .

مقالهء چهارم : در كافى و بحارالانوار به اسناد قوى از « اصبغ بن نباته » روايت شده است كه حضرت على عليه السلام در حديثى طولانى فرمود :

إِنَّ الشمسَ لو كانَ وَجهُها لأَهلِ الأرضِ لأحَرَقتِ الأرضَ و مَن عليها مِن شِدَّةِ حَرَّها ؛

اگر روى خورشيد به سوى زمين بود ، هر آينه از شدت حرارت خود ، زمين و اهل زمين را مىسوزاند .

ظاهر اين خبر هم ناطق بر اين است كه خورشيد به خودى خود داراى حرارتى شديد است .

* * * اعتراض : هر گاه ايراد شود كه خورشيد جرمى است كُروى و به دور خود مىچرخد ، اولًا به واسطهء كروى بودن ، همه جاى آن يك‌سان است و رويى ندارد كه از روى ديگرش گرم‌تر و سوزنده‌تر باشد ! و ثانياً بر فرض هم كه چنان باشد ، به واسطهء حركت وضعى و چرخيدن به دور خود ، همهء صفات سطح آن با زمين روبه‌رو مىشود و صفحه‌اى باقى نمىماند كه تا ابدالدهر با ما روبه‌رو نشود ؟

جواب : گوييم منجمان در رصده‌هاى جديد خود - چون نجم الملك طهرانى در تقويم سال 1323 هجرى - ادعا كرده‌اند كه بعضى از روهاى خورشيد از بعضى روهاى ديگرش گرم‌تر است . و صفحات سطوح استوايى آن اگر از كلف خالى شود ، از ساير اطرافش كه به عرض 30 درجه باشد به نسبت 16 / 17 درجه گرم‌تر خواهد بود .

پس اشكال اول بدين ترتيب بر طرف و مرتفع مىشود .

و نيز ادعا كرده‌اند - چنان كه در تقويم مزبور است - صفحهء شمالى خورشيد از صفحهء جنوبى آن گرم‌تر است و استاد « هرشل » پيش از همهء منجمان ادعا كرده است كه نيمى از روى خورشيد از نيم ديگر گرم‌تر است . بنابراين ادعا ، اشكال دوم نيز مرتفع خواهد بود ، زيرا صفحات قطبى خورشيد ، اعم از شمالى و جنوبى ، هرگز با