اسلام و هيئت (فارسى) — الصفحة ١٢٧
مسئلهء دوم : پايه و پيكرهء زمين
افتاده در هوا معلق است و مادامى كه مسطح است ، بر روى آب قرار دارد و چون جمع شود فرو مىرود !
2 . پاپ‌ها و بزرگان مسيحيت را عقيده بر اين بوده است كه زمين به شكل عمودى ! بر روى پايه‌هاى مجهولى استوار است و انديشه‌ها و افكار غير قابل قبول ديگرى نيز بدين گروه نسبت داده شده كه جاى ذكرش نيست .
3 . بعضى از قدما گفته‌اند : زمين به شكل مخروطى است كه سر آن به سوى بالا و بدنش به سمت پايين است و از طرف زيرين غير متناهى است !
4 . مطابق رأى « انكسيمندر » به شكل ستونى مدوّر است .
5 . از لحاظ حجم مكعب و از نظر شكل مسدس است .
6 . به شكل دف مىباشد ! « 1 » 7 . به شكل طبل است « 2 » .
8 . به شكل نصف طبل .
9 . به عقيدهء « هر كليتوس » مانند كشتى ميان‌تهى است !
10 . به شكل سپرى مىباشد .
11 . به زعم يونانىهاى قديم ، زمين به شكل دايره‌اى است كه مركز آن بلاد يونان ! و محيط آن سواحل بحر محيط است !
12 . عقيدهء اغلب حكماى فارس و يونان و عرب هم اين است : زمين كره‌اى است تام و تمام ، كه محيط استوايى و قطبى آن با هم مساوى است و كوه‌ها آن را از كرويّت حسى نمىاندازد ، زيرا بزرگ‌ترين كوه‌هاى عالم نسبت به كرهء زمين مانند تار مويى است نسبت به گويى كه قطر آن يك ذرع باشد ! و اين عقيده در فرنگ تا قرن نهم
( 1 ) . به معناى « دايره » كه از آلات ضرب است . ( 2 ) . كه از سطح به دو نيم شده باشد . ( ف )