اسرار الحكم في المفتتح والمختتم (فارسى) — الصفحة ٦٤١

مسألة : زكات غلّات ، مشروط است به تمليك به زراعت ، نه به مثلا « ابتياع » و « هبه »

كما لا ينفع الشّمس * و ضوء العين ممنوع

پس ، عقل مطبوع ، از نعم موهبى است كه قبل از استحقاق و استيهال به طاعت ، تكليفى مىدهد و عقل مسموع ، از نعم كسبى است كه : « لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى » . « 1 »

بيت

گر چه وصالش ، نه به كوشش دهند * هر قدر اى دل كه توانى بكوش

و معنى ديگر براى اسم « شريف » آنكه : مراد ، قبل از استحقاق وجودى و مادى است ، نه قبل از استحقاق ماهيّتى و عين ثبوتى ، چه همه در علم بودند و با السنهء ماهيّات اسئله داشتند ازليّهء علميّه و بر طبق آن اسئلهء ازليّه در ما لا يزال ، وجودات لايقه به خود را گرفتند و ببين كه در ما لا يزال هم : گندم از گندم برويد ، جو ز جو !

بيضهء عصفور را ، صورت طاووس نمىدهند كه نمىخواهد و همان را كه مىخواهد مىدهند : « و لا يردّ سائله و لا يخيّب آمله » . « 2 » پس ، وجودى كه استحقاق موادّ و ماهيّات به آن محقّق مىشود ، از نعم اوست كه در اين وجود ماهيّات و مواد وجود ديگر و استحقاق ديگر نمىخواهد ، نه اينكه استعداد نداشته و استحقاق ماده نبوده ، از براى صورتى به آن صورت زيبا يا شوها بدهند ، قال تعالى : « فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها » « 3 » و گفته‌اند : « العطيّات بحسب القابليّات » و تحقيق اينها گذشت ، متذكّر شو !

مسألة : زكات غلّات ، مشروط است به تمليك به زراعت ، نه به مثلا « ابتياع » و « هبه »

مسألة : زكات غلّات ، مشروط است به تمليك به زراعت ، نه به مثلا « ابتياع » و « هبه »

، مگر آنكه پيش از بدوّ صلاح باشد كه احمرار و اصفرار باشد در نخل ، و انعقاد ثمره باشد در تاك و پيش از انعقاد حبوب باشد ، در زرع .

و شرط ديگر كه مشترك است ميانهء اجناس زكويّه ، « نصاب » است و نصاب غلّات سيصد صاع است و هر صاع ، يك من تبريز است ، قدرى زيادتر و مساهله شد ، در تقدير صاع كه صاع فقهى در موضعش مذكور است و منظور ، سهولت فهم

( 1 ) - نجم / 39 . ( 2 ) - « بحار الانوار » ، ج 94 / 145 . ( 3 ) - رعد / 18 .